معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات در گفتوگویی با خبرنگار پایگاه خبری، به ارزیابی وضعیت جستوجوگرهای داخلی پرداخت و گفت: «در این زمینه، خوشبینی خاصی ندارم. ما با یک شکاف جدی در فناوری مواجه هستیم. برای داشتن یک جستوجوی رقابتی، نیاز به خزش و نمایهسازی در مقیاس وسیع، الگوریتمهای رتبهبندی، زیرساخت پردازشی، داده، یادگیری ماشین، مقابله با اسپم و بهروزرسانی مداوم داریم. اما نکته مهمتر این است که جستوجوی سنتی در حال تغییر به سمت جستوجوی هوش مصنوعی و سپس عاملهای هوشمند است.»
چیتساز در ادامه به این نکته اشاره کرد که: «صرف میلیاردها تومان برای بازسازی موتور جستوجوی نسل قبل، اشتباه است. ما باید به سمت یک معماری جدید حرکت کنیم؛ ابتدا اپراتور هوش مصنوعی، سپس مدلهای زبانی فارسی، دادههای باکیفیت، RAG، جستوجوی مولد، دستیارهای هوشمند و در نهایت AI Agentها.»
در پاسخ به این سوال که چطور سهم اقتصاد دیجیتال که پیشتر حدود ۴ درصد اعلام شده بود، در سال ۱۴۰۳ به ۷.۱۴ درصد رسیده است، چیتساز گفت: «نه، اقتصاد دیجیتال در یک سال دو برابر نشده است؛ بلکه هم رشد واقعی داشته و هم روش اندازهگیری و دامنه محاسبه دقیقتر و گستردهتر شده است. به همین دلیل، عدد ۷.۱۴ درصد را نمیتوان بهطور مستقیم با آن «حدود ۴ درصد» قبلی مقایسه کرد.»
معاون وزیر همچنین افزود: «در حال حاضر نمیتوان درباره رشد یا سهم اقتصاد دیجیتال در این دو سال قضاوت کرد، زیرا آمار رسمی منتشر نشده است. افزایش سهم اقتصاد دیجیتال لزوماً به معنای رشد خود این بخش نیست و ممکن است کل اقتصاد کوچکتر شده باشد. جنگ و قطعی اینترنت به اقتصاد دیجیتال آسیب میزنند، اما برخی خدمات دیجیتال داخلی ممکن است در شرایط بحران رشد کنند.»
چیتساز در پاسخ به سوالی درباره شبکه ملی اطلاعات نیز اظهار داشت: «اگر در زمان بحران ارتباط بینالمللی دچار اختلال شد، مردم باید همچنان بتوانند از خدمات بانک، دولت، آموزش، سلامت، حملونقل، ارتباطات و تجارت داخلی استفاده کنند. این وظیفه شبکه ملی اطلاعات است. اما اگر یک شرکت ایرانی بخواهد نرمافزار صادر کند، از خدمات ابری بینالمللی استفاده کند، با دانشگاههای خارجی همکاری کند یا به بازار جهانی دسترسی داشته باشد، به اینترنت جهانی نیاز دارد. بنابراین من به شدت از توسعه شبکه ملی اطلاعات حمایت میکنم، اما آن را شبکه تابآوری ملی میدانم، نه دیوار دیجیتال کشور.»
معاون وزیر ارتباطات در ادامه گفت: «ما باید وابستگیهای حیاتی را کاهش دهیم، اما اتصال جهانی را حفظ کنیم. در زیرساختهای حیاتی کشور باید خدمات داخلی، داده، مراکز داده، رایانش، ارتباطات اضطراری و مسیرهای پشتیبان داشته باشیم. اما در شرایط عادی باید بتوانیم با جهان تعامل کنیم. من این معماری را «دو لایه» میدانم؛ لایه اول تابآوری ملی و لایه دوم اتصال جهانی و رشد اقتصادی است. اقتصاد دیجیتال موفق، اقتصادی نیست که فقط در روز بحران کار کند؛ بلکه اقتصادی است که در روزهای عادی رشد کند و در روز بحران از کار نیفتد.»
سوالات متداول
چرا معاون وزیر ارتباطات نسبت به جستوجوگرهای داخلی خوشبین نیست؟
او به شکاف جدی فناورانه و نیاز به زیرساختهای پیشرفته اشاره کرد.
چیتساز چه راهکارهایی برای بهبود وضعیت جستوجوگرها پیشنهاد داد؟
او بر لزوم حرکت به سمت معماری جدید و استفاده از هوش مصنوعی تأکید کرد.
چگونه سهم اقتصاد دیجیتال افزایش یافته است؟
چیتساز توضیح داد که این افزایش به دلیل رشد واقعی و بهبود روشهای اندازهگیری است.
چرا نمیتوان درباره رشد اقتصاد دیجیتال در دو سال اخیر قضاوت کرد؟
زیرا آمار رسمی منتشر نشده و ممکن است کل اقتصاد کوچکتر شده باشد.
شبکه ملی اطلاعات چه وظایفی دارد؟
این شبکه باید در زمان بحران، خدمات داخلی را برای مردم فراهم کند و در عین حال به اینترنت جهانی نیز دسترسی داشته باشد.
