«روز وبگردها»؛ ۳۵ سال پیش در چنین روزی دسترسی عمومی به وب آغاز شد
یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵ – ۰۸:۵۰
امیر عبدالملکی
۱ شهریور، به عنوان نماد شروع دسترسی عمومی به شبکهی جهانی وب شناخته میشود؛ فناوری نوپایی که از سوی سازمان سرن به وجود آمد و به ستون ارتباطات جهانی تبدیل شد.
تاریخ ۲۳ آگوست ۱۹۹۱ (۱ شهریور ۱۳۷۰) به عنوان روز وبگردها یا Internaut Day گرامی داشته میشود؛ روزی که دسترسی به World Wide Web برای کاربران خارج از سازمان اروپایی پژوهشهای هستهای (CERN) ممکن شد.
جالب است بدانید که وب در این روز «اختراع» یا برای نخستینبار ایجاد نشد. تیم برنرز لی در سال ۱۹۸۹ در سرن این فناوری را ابداع کرد و نخستین وبسایت و سرور تا پایان سال ۱۹۹۰ راهاندازی شدند. نرمافزار وب نیز در ۶ آگوست ۱۹۹۱ به دنیای اینترنت معرفی شد. بنابراین، ۲۳ آگوست بهطور نمادین آغاز دسترسی کاربران جدید به وب محسوب میشود.
نخستین وبسایت جهان با آدرس info.cern.ch به خود پروژهی World Wide Web اختصاص داشت و توضیح میداد که وب چیست، چگونه میتوان به اسناد دسترسی پیدا کرد و چطور یک سرور وب راهاندازی کرد. این وبسایت در یک کامپیوتر NeXT در دفتر برنرز لی اجرا میشد؛ همان کامپیوتری که کد نخستین مرورگر و سرور وب نیز روی آن توسعه یافت. بر روی این دستگاه برچسبی با این مضمون چسبانده شده بود: «این ماشین یک سرور است؛ خاموشش نکنید!»
اما آنچه وب را به واقع یک پدیده جهانی تبدیل کرد، رایگان و عمومی شدن آن بود. سرن در ۳۰ آوریل ۱۹۹۳ (۱۰ اردیبهشت ۱۳۷۲) نرمافزار وب را به مالکیت عمومی درآورد و سپس آن را با مجوزی آزاد منتشر کرد؛ تصمیمی که موانع استفاده و توسعهی وب را از میان برداشت و زمینه را برای رشد سریع سایتها، مرورگرها و خدمات آنلاین فراهم کرد. نخستین سرور وب خارج از اروپا نیز در اواخر ۱۹۹۱ در آزمایشگاه SLAC آمریکا راهاندازی شد.
از آن وبِ بسیار ساده تا اینترنت امروزی فاصلهای شگفتانگیز طی شده است. صفحهی نخستین وب تنها شامل متن و لینکهای ساده بود، در حالی که امروز وب بستری برای ویدیو، تجارت الکترونیکی، شبکههای اجتماعی، رایانش ابری و سرویسهای هوش مصنوعی است. حتی خود سرن نیز تأکید میکند که طراحی ساده، استانداردهای باز و تصمیم این سازمان برای آزاد کردن فناوری، از عوامل اصلی تبدیل وب به یکی از مهمترین زیرساختهای ارتباطی جهان بودهاند.
سوالات متداول
روز وبگردها چه تاریخی است؟
۲۳ آگوست ۱۹۹۱ (۱ شهریور ۱۳۷۰) به عنوان روز وبگردها شناخته میشود.
تیم برنرز لی چه زمانی وب را ابداع کرد؟
تیم برنرز لی وب را در سال ۱۹۸۹ در سرن ابداع کرد.
نخستین وبسایت جهان چه نامی داشت؟
نخستین وبسایت جهان با آدرس info.cern.ch شناخته میشود.
سرن چه زمانی نرمافزار وب را به مالکیت عمومی درآورد؟
سرن در ۳۰ آوریل ۱۹۹۳ (۱۰ اردیبهشت ۱۳۷۲) نرمافزار وب را به مالکیت عمومی درآورد.
نخستین سرور وب خارج از اروپا کجا راهاندازی شد؟
نخستین سرور وب خارج از اروپا در اواخر ۱۹۹۱ در آزمایشگاه SLAC آمریکا راهاندازی شد.
