آینده طلای آنلاین؛ از جدال بر سر مجوزها تا چالش اعتماد کاربران
چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ – ۱۸:۴۲
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، دلارام سلطانیان، رئیس اتاق اصناف در نشست امروز، چهارشنبه ۲۸ مرداد، در همایش «زرآتی» اظهار داشت: بانک مرکزی باید بر طلای آنلاین نظارت کند، اما نباید مجوزهای موازی صادر کند.
قاسم نودهفراهانی، رئیس اتاق اصناف ایران، با تأکید بر اهمیت نظارت بر پلتفرمهای فروش آنلاین طلا، بیان کرد که بانک مرکزی و دیگر نهادهای مسئول میتوانند در حیطه اختیارات خود بر این بازار نظارت داشته باشند، اما صدور مجوزهای موازی با قانون نظام صنفی سازگار نیست.
او در همایش «زرآتی» افزود که بازار طلا نیز مانند سایر بخشهای اقتصادی باید از شیوههای سنتی فاصله بگیرد و از ظرفیت فناوری، تجارت الکترونیکی و در آینده هوش مصنوعی بهرهبرداری کند. نودهفراهانی اعتماد و امنیت را دو پیشنیاز اصلی توسعه این بازار دانست و تأکید کرد که فعالیت بدون مجوز و نظارت، امکان حمایت از مصرفکننده و رسیدگی به تخلفات را کاهش میدهد.
رئیس اتاق اصناف ایران تصریح کرد که با نظارت بانک مرکزی و نهادهای امنیتی بر پلتفرمهای طلای آنلاین مخالفتی ندارد، اما مسئولیت هر نهاد باید بهطور شفاف مشخص شود. او افزود: «نظارت بانک مرکزی ضروری است، اما اینکه پلتفرم برای خرید و فروش طلا مجوز دیگری از بانک مرکزی دریافت کند، موازیکاری میان قوانین و نهادهای مسئول ایجاد میکند.»
نودهفراهانی گفت که مجوز فعالیت صنفی باید در چارچوب قانون نظام صنفی و از طریق اتحادیه مربوطه صادر شود و دیگر نهادها نیز باید وظایف نظارتی و تخصصی خود را بدون ایجاد فرایند موازی دنبال کنند. او هشدار داد که افزایش مداوم تعداد مجوزها و مراجع نظارتی، فرایند فعالیت قانونی را برای کسبوکارها پیچیده میکند و به سردرگمی مردم و فعالان بازار منجر میشود.
نودهفراهانی همچنین به اصلاح قانون نظام صنفی در سال ۱۳۹۲ اشاره کرد و گفت که الزام دریافت پروانه کسب برای فروشگاهها و کسبوکارهای مجازی در آن زمان پیشبینی شده بود. او ادامه داد که پروانه کسب مشخص میکند هر پلتفرم زیر نظر کدام اتحادیه فعالیت میکند و مصرفکننده در صورت دریافت کالای معیوب، تخلف در معامله یا تضییع حقوق خود باید به چه مرجعی مراجعه کند.
رئیس اتاق اصناف، فعالیت فروشندگان فاقد مجوز را خطری برای اعتماد عمومی به بازار آنلاین دانست و از اتحادیهها خواست تا با واحدهای متخلف برخورد کنند تا عملکرد تعداد محدودی کسبوکار غیرشفاف، اعتبار پلتفرمهای قانونمدار را زیر سؤال نبرد. نودهفراهانی گفت که اتحادیهها براساس اختیارات قانونی میتوانند فعالیت واحد متخلف را متوقف کنند و این اختیار برای حمایت همزمان از مصرفکنندگان و کسبوکارهای سالم در نظر گرفته شده است.
او همچنین به دیجیتالیشدن بازار اشاره کرد و گفت که این امر تنها با راهاندازی یک وبسایت یا اپلیکیشن اتفاق نمیافتد و فعالان صنفی باید برای استفاده از فناوریهای جدید آموزش ببینند. نودهفراهانی با اشاره به اجباریشدن آموزش در اصناف طی سالهای گذشته، تأکید کرد که محتوای دورهها باید با تحولات تجارت الکترونیکی و هوش مصنوعی بهروزرسانی شود.
به گفته رئیس اتاق اصناف، سرمایهگذاری در آموزش یک هزینه اضافی نیست و میتواند کیفیت خدمات، مشتریمداری و توان رقابت کسبوکارها را افزایش دهد. او هشدار داد که بیتوجهی به نوآوری، اصناف ایران را از تحولات تجارت جهانی عقب نگه میدارد.
نودهفراهانی حوزه طلا و جواهر را بازاری حساس از نظر سرمایه مردم، اصالت کالا و مقررات مبارزه با پولشویی توصیف کرد و از فعالان این بازار خواست تا اطلاعات معاملات و درآمدهای خود را شفاف ثبت کنند و بر فعالیت اعضای صنف نظارت داشته باشند. او افزود که کسب سود حق فعال اقتصادی است، اما این فعالیت باید در چارچوب قانون و با رعایت الزامات شفافیت انجام شود.
رئیس اتاق اصناف ایران، احترام به حقوق مصرفکننده را مهمترین مطالبه خود از پلتفرمهای فروش آنلاین طلا عنوان کرد و گفت که هماهنگی میان اتحادیه، کسبوکارها و دستگاههای نظارتی میتواند ضمن حفظ اعتماد مردم، مسیر توسعه این بازار را هموار کند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، بهداد مبینی، مدیرعامل اکوگلد، اثبات مالکیت، امکان تحویل دارایی و تابآوری زیرساختهای بانکی و نظارتی را سه نیاز اصلی توسعه بازار طلای آنلاین دانست. مبینی در همایش «زرآتی» گفت که آنلاینشدن خرید و فروش طلا بهتنهایی بهمعنای تحول دیجیتال این بازار نیست و پلتفرمها باید زیرساختی ایجاد کنند که مالکیت کاربران بر دارایی را قابلاثبات و استفاده از آن را در موقعیتهای مختلف امکانپذیر کند.
او افزود که آینده این صنعت تنها با تعداد کاربران، کاهش کارمزد یا رقابت قیمتی تعیین نمیشود و اعتماد کاربران مهمترین عامل موفقیت پلتفرمها خواهد بود.
مبینی همچنین گفت که مردم پیش از شکلگیری پلتفرمها نیز طلا میخریدند و صرفاً انتقال یک فرایند سنتی به اپلیکیشن، نوآوری کافی محسوب نمیشود. بهاعتقاد او، پلتفرم باید بتواند مالکیت کاربر را ثبت و اثبات کند، دارایی را قابلتحویل نگه دارد و امکان استفاده از آن در خدمات مالی دیگر را فراهم کند. استفاده از طلا بهعنوان وثیقه برای دریافت اعتبار یا ارائه سند اثبات توان مالی، از نمونههایی بود که مدیرعامل اکوگلد برای کاربردپذیر شدن دارایی مطرح کرد.
مدیرعامل اکوگلد، مدل درآمدی را «اخلاق پنهان کسبوکار» توصیف کرد و گفت درآمد پلتفرم نباید به افزایش اضطراب یا تشویق کاربران به معاملات بیشتر وابسته باشد. او افزود که اکوگلد از نمایش برخی نشانهها و سیگنالهای خرید و فروش که ممکن است کاربران را به تصمیمهای هیجانی سوق دهند، خودداری کرده است. بهگفته مبینی، پلتفرمها باید مسئولیتی فراتر از حداقل تعهدات قانونی بپذیرند و منافع کاربران را در طراحی محصول و مدل درآمدی در نظر بگیرند.
مبینی همچنین گفت که پلتفرم هنگام بروز مشکل باید روزانه پاسخگوی کاربران باشد، اما بانکها معمولاً پاسخ مشخصی درباره زمان رفع مغایرتها ارائه نمیکنند. او تأکید کرد که هزینه اختلال در زیرساخت بانکی نباید بهطور کامل به کاربران و پلتفرمها منتقل شود و بانکها باید مسئولیت سهم خود را در زنجیره خدمات مالی بپذیرند. بهگفته مدیرعامل اکوگلد، پایداری خزانههای نگهداری طلا و مشخصشدن سازوکار «سامانه ناظر» نیز برای ادامه فعالیت این بازار ضروری است. او گفت که کسبوکارها هنوز تصویر روشنی از عملکرد و الزامات این سامانه ندارند.
هدایتالله سلیمی، بنیانگذار ملیگلد، میگوید این پلتفرم قصد دارد از مدل صرف خرید و فروش آنلاین طلا فاصله بگیرد و به بستری برای ساخت دارایی و ارائه خدمات مالی مبتنی بر طلا تبدیل شود. سلیمی با اشاره به افزایش نظارتها بر فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا گفت که مجموعهای از نهادهای نظارتی، از جمله پلیس امنیت اقتصادی و پلیس فتا، بر این حوزه نظارت دارند و مجوزهای مربوط به فعالیت این کسبوکارها نیز به درگاه ملی مجوزها اضافه شده است.
بنیانگذار ملیگلد یکی از مهمترین آزمونهای کسبوکارهای آنلاین طلا را دورههای جنگ، محدودیتهای بانکی و اختلال در دسترسی کاربران دانست. او معتقد است وظیفه یک کسبوکار در شرایط بحرانی تنها حفظ فعالیت نیست، بلکه باید بتواند سرویس خود را با ثبات بیشتری ادامه دهد: «وقتی جنگ یا التهاب وجود دارد، همان زمانی است که کسبوکار باید به کاربر اطمینان بدهد که پلتفرم همچنان فعال و قدرتمند است و میتواند سرویس خود را بهصورت منظم و باثبات ارائه کند.»
به گفته سلیمی، ملیگلد در دورههای بحرانی تلاش کرده سرویس خود را بدون محدودیت ادامه دهد، تسویهها را منظم انجام دهد و امکان تحویل فیزیکی طلا را حفظ کند. او گفت که این شرکت حتی در اوج بحران نیز سرویسهای بیشتری برای تحویل فیزیکی طلا در اختیار کاربران قرار داده است. سلیمی همچنین درباره شرایطی که کاربران به دلیل محدودیتهای بانکی یا اختلالات شبکه امکان دسترسی به دارایی خود را نداشتند، توضیح داد که ملیگلد برای جبران این وضعیت، مزایایی را از محل دارایی خود شرکت برای برخی مشتریان در نظر گرفته است.
سلیمی که پیش از ورود به حوزه پلتفرمهای آنلاین در بازار سنتی طلا نیز فعالیت داشته، درباره شکلگیری ملیگلد گفت که ایده اصلی این کسبوکار از نیاز به افزایش دسترسی مردم به بازار طلا شکل گرفته است. به گفته او، طلا از گذشته با فرهنگ و اقتصاد خانوارهای ایرانی پیوند داشته، اما شیوه سنتی خرید و فروش آن محدودیتهایی در زمینه دسترسی ایجاد میکرد. او میگوید دیجیتالیشدن قرار نیست ماهیت این بازار را تغییر دهد، بلکه هدف آن سادهتر، سریعتر و در دسترسترکردن شیوه خرید و سرمایهگذاری در طلا است.
سلیمی معتقد است سهم پلتفرمهای آنلاین از بازار طلا همچنان ظرفیت رشد قابل توجهی دارد و ابراز امیدواری کرد این سهم در سال آینده رشد دوبرابری داشته باشد. از نظر او، افزایش خدمات، توسعه زیرساخت و فرهنگسازی میتواند استفاده از خدمات آنلاین طلا را گسترش دهد.
بنیانگذار ملیگلد همچنین تأکید کرد که فعالیت پلتفرمهای آنلاین لزوماً در تضاد با بازار سنتی طلا و مصنوعات نیست. او گفت که بخش عمده تأمین طلای این پلتفرم نیز از طریق همان بازار سنتی انجام میشود. سلیمی گفت: «یک تصور اشتباه وجود دارد که آنلاینشدن فروش طلا میتواند روی فروش مصنوعات اثر منفی بگذارد. درحالیکه جامعه به دلیل شرایط اقتصادی و تورم بیشتر به سمت داراییهای سرمایهای رفته است؛ چه پلتفرم آنلاین وجود داشته باشد و چه وجود نداشته باشد.»
او درباره رابطه میان بازار سنتی و پلتفرمهای آنلاین گفت: «ما دو بازار جدا نیستیم؛ یک بازار هستیم که با دو مدل متفاوت فعالیت میکنیم.»
سلیمی درباره نگرانیهای خالیفروشی طلا در پلتفرمهای آنلاین گفت: بخش مهمی از نگرانیها در این زمینه ناشی از شناخت ناکافی از سازوکار فعالیت پلتفرمها یا تعارض منافع برخی فعالان بازار است. او همچنین تأکید کرد که ملیگلد از ابتدای فعالیت خود تلاش کرده استانداردهای فنی، امنیت سایبری و الزامات قانونی را رعایت کند و بهصورت پیشدستانه با مسائل امنیتی برخورد کند: «دارایی یک پلتفرم را یک دارایی ملی میبینیم و متناسب با همین سطح با آن برخورد میکنیم. تلاش ما این بوده که در هماهنگی و شفافیت کامل با رگولاتور و قانونگذار فعالیت کنیم.»
سلیمی معتقد است برای ارزیابی دقیق ریسک تخلف در بازار طلا باید میزان تخلفات در بازار آنلاین و آفلاین با یکدیگر مقایسه شود و صرفاً انتشار خبر درباره یک پلتفرم نباید به کل بازار آنلاین تعمیم داده شود.
