نیوهورایزنز، کاوشگر معروف ناسا، در حال حاضر حدود ۹٫۷ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد و به طور مداوم دادههای علمی را از دوردستهای منظومه شمسی به زمین ارسال میکند. این فضاپیما قرار است سومین جسم ساخته دست بشر باشد که به فضای میانستارهای وارد میشود؛ اما ممکن است این کار را بدون دو ابزار علمی حیاتی خود انجام دهد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، تیم مأموریت نیوهورایزنز ناسا به دلیل کمبود بودجه ممکن است مجبور شود دو آشکارساز ذرات این فضاپیما را خاموش کند. این کاوشگر سال گذشته به سختی از طرحهای کاهش بودجه دولت ترامپ جان سالم به در برد که میتوانست به توقف کامل فعالیتهای آن منجر شود.
با اینکه نیوهورایزنز در وضعیت کاملاً سالمی به سر میبرد و میتواند تا سال ۲۰۵۰ به فعالیت خود ادامه دهد، اما مأموریت آن ممکن است به زودی با چالشهای جدی مواجه شود اگر مجموعه کامل ابزارهای علمیاش را از دست بدهد.
نیوهورایزنز در ۱۹ ژانویه ۲۰۰۶ به فضا پرتاب شد و نزدیک به ۱۵ سال را در مسیر رسیدن به مناطق دوردست منظومه شمسی سپری کرد؛ محدودهای که حدود ۵۰ برابر دورتر از فاصله زمین تا خورشید است.
این کاوشگر در ژوئیه ۲۰۱۵ به عنوان نخستین فضاپیما از کنار پلوتو عبور کرد و رکوردی شگفتانگیز از خود به جا گذاشت. در سال ۲۰۱۹، نیوهورایزنز به هدف بعدی خود، یعنی جرم دوتایی «آلتیما تولی» که بعدها آروکوت نام گرفت، نزدیک شد. آروکوت، که در زبان بومیان آمریکا به معنای «آسمان» است، دورترین و بکرترین جرمی است که تاکنون یک فضاپیما از نزدیک بررسی کرده است. از آن زمان، نیوهورایزنز به بررسی کمربند کویپر مشغول بوده، ناحیهای حلقهمانند و مملو از اجرام یخی که فراتر از مدار نپتون امتداد دارد.
نیوهورایزنز اکنون خود را برای خروج از منظومه شمسی و ورود به فضای میانستارهای آماده میکند. تا به حال تنها دو فضاپیمای وویجر ۱ و وویجر ۲ ناسا موفق به عبور از هلیوسفر شدهاند. بر اساس یک مطالعه جدید، نیوهورایزنز ممکن است از سال ۲۰۲۹ و یا حداکثر تا سال ۲۰۴۰ از منظومه شمسی خارج شود.
در آستانه این نقطه عطف مهم، دو آشکارساز ذرات نیوهورایزنز در معرض خطر قرار گرفتهاند: طیفسنج ذرات پرانرژی پلوتو (PEPSSI) و ابزار باد خورشیدی پیرامون پلوتو (SWAP). به گفته خبرنگار پایگاه خبری، ناسا در طول دو سال گذشته دو میلیون دلار از بودجه این ابزارها را قطع کرده و تیم مأموریت ناچار است تا ماه آینده آنها را خاموش کند.
آلن استرن، پژوهشگر اصلی مأموریت نیوهورایزنز و دانشمند علوم سیارهای در مؤسسه پژوهشی ساوثوست، به خبرنگار پایگاه خبری گفت: «ما واقعاً توان مالی لازم برای روشن نگهداشتن ابزارهای هلیوسفری را نداریم.» بودجه نیوهورایزنز از سوی بخشهای مختلف واحد مأموریتهای علمی ناسا تأمین میشود. بخش علوم سیارهای ناسا همچنان بودجه اصلی عملیات مأموریت، یعنی حدود ۱۰ میلیون دلار در سال را تأمین میکند؛ اما بخش هلیوفیزیک این سازمان سهم سالانه دو میلیون دلاری خود را برای سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ پرداخت نکرده و دلیل آن مشخص نیست.
با توجه به مأموریت پیشروی نیوهورایزنز، دو ابزاری که در معرض خاموشی قرار گرفتهاند اهمیت بسیار زیادی دارند. خورشید به طور مداوم جریانی از ذرات باردار موسوم به باد خورشیدی را به فضا میفرستد. این جریان از کنار تمام سیارهها میگذرد و حبابی عظیم با شکلی شبیه دنبالهدار در اطراف منظومه شمسی ایجاد میکند که هلیوسفر نام دارد. هلیوسفر در نهایت مانند سپری عظیم از منظومه شمسی در برابر پرتوهای کیهانی کهکشانی محافظت میکند.
فضاپیما در ادامه مسیر خود به سوی لبه منظومه شمسی باید از حباب عظیم پلاسمایی که تحت سلطه باد خورشیدی قرار دارد، عبور کند. با این حال، مرز دقیق این حباب هنوز به طور کامل مشخص نشده است. نخستین آشکارساز ذرات نیوهورایزنز، یعنی «سواپ»، ذرات کمانرژی و پلاسمای موجود در باد خورشیدی را اندازهگیری میکند؛ در حالی که «پپسی» یونها و الکترونهای پرانرژیتر را تا انرژی یک مگاالکترونولت با استفاده از حسگر زمان پرواز اندازه میگیرد.
دانشمندان مدتهاست بیصبرانه در انتظار دادههای نیوهورایزنز هستند تا با کمک آنها بتوانند مرزهای بیرونی هلیوسفر را مطالعه کنند؛ از جمله منطقه شوک پایانی و هلیوپاز، یعنی مرزی که در آن باد خورشیدی هنگام برهمکنش با ماده میانستارهای، به طور ناگهانی دچار افت سرعت میشود.
جیمز گرین، دانشمند ارشد سابق ناسا، در دادخواستی برای ادامه فعالیت ابزارها نوشت: «پیشبینی میشود نیوهورایزنز با شوک پایانی هلیوسفر مواجه شود و از آن عبور کند؛ جایی که اندازهگیریهای جدید این فضاپیما برای آشکارکردن فیزیک حاکم بر این مرز مهم، حیاتی خواهد بود. این رویداد نقطه عطفی تاریخی برای ناسا و بخش هلیوفیزیک خواهد بود.»
گرین افزود: «از آنجا که نیوهورایزنز اکنون تنها فضاپیمایی است که در بخش بیرونی هلیوسفر قرار دارد، یکی از اجزای ضروری رصدخانه سامانه هلیوفیزیک به شمار میرود.»
سوالات متداول
نیوهورایزنز چه زمانی به فضا پرتاب شد؟
نیوهورایزنز در ۱۹ ژانویه ۲۰۰۶ به فضا پرتاب شد.
نیوهورایزنز چه مسافتی از زمین فاصله دارد؟
این کاوشگر در حال حاضر حدود ۹٫۷ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد.
چرا نیوهورایزنز ممکن است دو ابزار خود را خاموش کند؟
به دلیل کمبود بودجه، تیم مأموریت ممکن است مجبور به خاموش کردن دو آشکارساز ذرات شود.
نیوهورایزنز چه زمانی ممکن است از منظومه شمسی خارج شود؟
براساس مطالعات، نیوهورایزنز ممکن است از سال ۲۰۲۹ تا ۲۰۴۰ از منظومه شمسی خارج شود.
چرا ابزارهای نیوهورایزنز اهمیت دارند؟
این ابزارها برای مطالعه مرزهای هلیوسفر و دادههای مربوط به باد خورشیدی حیاتی هستند.
