انتخاب پله بهجای آسانسور شاید کار سادهای به نظر بیاید، اما تحقیقات جدید نشان میدهد که همین عادت روزمره میتواند به سلامت قلب کمک شایانی کند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، انتخاب پله بهجای آسانسور ممکن است تغییر کوچکی در برنامه روزانه باشد، اما یک پژوهش تازه که بهعنوان یکی از بزرگترین بررسیها در زمینه ارتباط میان پلهنوردی روزمره و سلامت قلب شناخته میشود، نشان میدهد که این فعالیت ساده میتواند خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
پژوهشگران دانشگاه آنگلیای شرقی و بیمارستان دانشگاهی نورفولک و نورویچ در یک مطالعه مروری جدید، دادههای بیش از ۴۸۰ هزار نفر را مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد افرادی که از پلهها استفاده میکردند، در مقایسه با کسانی که اصلاً از پله بالا نمیرفتند یا کمتر این کار را میکردند، ۳۹ درصد کمتر در معرض مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی و ۲۴ درصد کمتر در معرض مرگ به هر علت قرار داشتند. همچنین، بالا رفتن از پلهها با احتمال کمتر ابتلا به سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی نیز ارتباط داشت.
پژوهشگران ابتدا ۱۸۷۳ مطالعه موجود در پایگاههای PubMed و Embase را بررسی کردند و در نهایت ۹ مطالعه با مجموع ۴۸۰٬۴۷۹ شرکتکننده را وارد تحلیل نهایی کردند. نتایج نشان داد که بالارفتن از پلهها با کاهش ۳۹ درصدی خطر مرگ قلبیعروقی و کاهش ۲۴ درصدی مرگ به هر علت همراه است.
بالا رفتن از پلهها بهعنوان یک فعالیت نسبتاً شدید، در مدت کوتاهی ضربان قلب و مصرف اکسیژن را افزایش میدهد و عضلات بزرگ پا را درگیر میکند. به همین دلیل، حتی دورههای کوتاه پلهنوردی میتوانند ترکیبی از فعالیت هوازی و تمرین عضلانی ایجاد کنند.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که چند دقیقه پلهنوردی در چند نوبت در طول هفته میتواند آمادگی قلبیتنفسی را بهبود بخشد. برخی مطالعات نیز کاهش میزان کلسترول را پس از دورههای منظم این فعالیت گزارش کردهاند.
واسیلیوس واسیلیو، استاد دانشکده پزشکی نورویچ، میگوید: «کمتحرکی یکی از عوامل مهم قابلتغییر در ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی است و استفاده از پله میتواند یکی از سادهترین راهها برای افزودن فعالیت بدنی به زندگی روزمره باشد.»
پژوهش تازه پاسخ دقیقی برای تعداد مناسب پلهها ارائه نمیدهد. یکی از مطالعات بزرگ واردشده در فراتحلیل نشان داده بود که بالا رفتن از حدود شش دست پله یا معادل چند طبقه در روز ممکن است با بیشترین فایده همراه باشد؛ اما پژوهشگران تأکید میکنند هنوز نمیتوان عدد مشخصی را بهعنوان مقدار بهینه توصیه کرد.
در برخی مطالعات، با افزایش میزان پلهنوردی فواید بیشتری مشاهده شد، اما حتی مقادیر کم نیز با تغییرات قابلاندازهگیری همراه بود. به همین دلیل، برای فردی که بیشتر روز را پشت میز میگذراند، انتخاب پله برای یک یا دو طبقه نیز میتواند راهی ساده برای شکستن دورههای طولانی بیتحرکی باشد.
با اینحال، عدد ۳۹ درصد نباید به این معنا تعبیر شود که چند طبقه پلهنوردی بهتنهایی خطر مرگ قلبی را برای هر فرد دقیقاً ۳۹ درصد کاهش میدهد. پژوهش ارتباط آماری میان استفاده از پله و کاهش مرگومیر را نشان میدهد و نمیتواند ثابت کند که تمام این تفاوت مستقیماً ناشی از پلهنوردی است. افرادی که بیشتر از پله استفاده میکنند ممکن است از جنبههای دیگری نیز فعالتر یا سالمتر باشند.
بالا رفتن از پلهها برای همه مناسب نیست و افراد با محدودیتهای حرکتی یا مشکلات مفصلی باید پیش از شروع با پزشک مشورت کنند. با وجود مزایای احتمالی، بالارفتن از پله برای همه مناسب نیست. پژوهشگران تأکید میکنند افرادی که محدودیت حرکتی، مشکلات مفصلی یا بیماریهای زمینهای دارند، باید در استفاده از پلهها با احتیاط بیشتری عمل کنند.
مطالعات آینده میتوانند با استفاده از ساعتهای هوشمند و دیگر ابزارهای پوشیدنی، تعداد پلههای پیمودهشده و شدت فعالیت را دقیقتر اندازهگیری کنند. چنین دادههایی شاید مشخص کنند که چه میزان پلهنوردی بیشترین فایده را دارد و آیا میان تعداد طبقات، سرعت بالارفتن و کاهش خطر بیماریهای قلبی رابطه مشخصی وجود دارد یا خیر.
در حال حاضر، نتیجه اصلی پژوهش ساده است: برای بسیاری از افرادی که توانایی جسمی لازم را دارند، انتخاب پله بهجای آسانسور فرصتی کمهزینه و در دسترس برای افزودن چند دقیقه فعالیت نسبتاً شدید به زندگی روزمره است. شواهد تازه نشان میدهد همین حرکتهای کوتاه نیز ممکن است در بلندمدت با سلامت بهتر قلب و عمر طولانیتر همراه باشند.
پژوهش ۱۳ اوت در مجلهی American Journal of Cardiovascular Drugs منتشر شد.
سوالات متداول:
۱. آیا استفاده از پله بهجای آسانسور برای همه مناسب است؟
خیر، افرادی که محدودیتهای حرکتی یا مشکلات مفصلی دارند باید با احتیاط بیشتری عمل کنند و قبل از شروع با پزشک مشورت کنند.
۲. چه مقدار پلهنوردی برای سلامتی مفید است؟
پژوهشها نشان میدهند که بالا رفتن از حدود شش دست پله در روز ممکن است با بیشترین فایده همراه باشد، اما هنوز عدد مشخصی بهعنوان مقدار بهینه توصیه نشده است.
۳. آیا پلهنوردی میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبی کمک کند؟
بله، پژوهشها نشان میدهند که استفاده از پله میتواند خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی را تا ۳۹ درصد کاهش دهد.
۴. آیا پلهنوردی فقط برای افرادی که ورزش میکنند مفید است؟
خیر، حتی برای افرادی که بیشتر روز را پشت میز میگذرانند، انتخاب پله برای یک یا دو طبقه نیز میتواند مفید باشد.
۵. آیا پلهنوردی تأثیری بر کلسترول دارد؟
بله، برخی مطالعات کاهش میزان کلسترول را پس از دورههای منظم پلهنوردی گزارش کردهاند.
