نئاندرتالها در قلب بیابانهای عربستان
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، شواهد جدید نشان میدهد که نئاندرتالها احتمالاً حدود ۵۵هزار سال پیش به عمق بیابانهای عربستان رسیده بودند. این یافتهها به تازگی از مطالعهای بر روی ابزارهای سنگی کشفشده در این منطقه به دست آمده است.
ابزارهای سنگی که در کنار یک دریاچه باستانی در عربستان سعودی یافت شدهاند، نشان میدهند که نئاندرتالها ممکن است فراتر از محدودههای شناختهشده خود به سمت جنوب حرکت کرده و به مناطق داخلی شبهجزیره عربستان رسیده باشند. این پژوهش بر ابزارهای سنگی کشفشده در محوطه باستانشناسی جبل کاتفه-۱ (JKF-1) متمرکز است، که در نزدیکی شهر جبه و در کنار بقایای یک دریاچه باستانی در بیابان نفود واقع شده است.
تیم تحقیقاتی با اندازهگیری و مقایسه صدها قطعه سنگی از JKF-1 و محوطههای دیگر در عربستان، شام و شمال شرق آفریقا، مدلی آماری ایجاد کردند تا احتمال نئاندرتال یا انسان خردمند بودن سازندگان این ابزارها را تخمین بزنند. به گزارش لایوساینس، نتایج نشان داد که ابزارهای JKF-1 و محوطه کوچکتر ALM-3 شباهت بیشتری به ابزارهای نئاندرتالی دارند تا نمونههایی که به انسان خردمند نسبت داده شدهاند.
تحقیقات و یافتهها
برای تعیین دقیقتر قدمت این محوطه، پژوهشگران از روش «لومینسانس برانگیختهی نوری» برای بررسی دانههای ماسه استفاده کردند. این بررسیها نشان داد که انسانها حدود ۵۵هزار سال پیش در JKF-1 حضور داشتهاند. ابزارها در لایهای پیدا شدند که در مرز میان رسوبات خشک بیابانی و رسوبات جوانتر یک دریاچه قرار داشت.
به نظر میرسد این حضور با آغاز یک دوره مرطوبتر در منطقه همزمان بوده است؛ زمانی که دریاچهها دوباره شکل میگرفتند و بخشهایی از بیابان سبزتر میشدند. کنت برتزکه، باستانشناس دانشگاه توبینگن آلمان، بر این باور است که افزایش بارندگی ممکن است حیوانات چراکننده را به داخل بیابان کشانده باشد و نئاندرتالها نیز در تعقیب آنها به این منطقه رسیده باشند.
تغییر در تصویر نئاندرتالها
محققان با مقایسه شکل تراشههای سنگی از محوطههای مختلف و استفاده از مدلهای آماری، به این نتیجه رسیدند که این ابزارها احتمالاً توسط نئاندرتالها ساخته شدهاند. نئاندرتالها تا کنون عمدتاً به عنوان انسانتبارانی سازگار با اقلیم سرد اروپا شناخته میشدند، اما یافتههای اخیر این تصویر را تغییر دادهاند. آثار آنها از اروپا تا سیبری و بخشهایی از خاورمیانه پیدا شده است. اگر حضور آنها در شمال عربستان تأیید شود، نشاندهنده توانایی نئاندرتالها در حرکت و سازگاری با محیطهای گرمتر خواهد بود.
چالشهای موجود
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که شواهد فعلی غیرمستقیم است. برتزکه نتایج مطالعه را محتمل میداند، اما میگوید ابزارهای سنگی به تنهایی برای اثبات قطعی حضور نئاندرتالها کافی نیستند. هو گروکات، باستانشناس دانشگاه مالت و یکی از نویسندگان اصلی پژوهش، معتقد است که کشف یک فسیل میتواند مسئله را روشنتر کند. اما گرمای عربستان شرایط مناسبی برای حفظ استخوان و DNA باستانی فراهم نمیکند. به همین دلیل، ابزارهای سنگی فعلاً مهمترین سرنخ پژوهشگران برای شناخت انسانهایی هستند که دهها هزار سال پیش در این منطقه رفتوآمد میکردند.
اگر پژوهشهای آینده نشان دهند که ابزارهای JKF-1 واقعاً ساختهی نئاندرتالها بودهاند، باید محدودهی شناختهشدهی حضور آنها را بسیار جنوبیتر از آنچه تاکنون تصور میشد، در نظر گرفت. این پژوهش در ژورنال Quaternary Science Reviews منتشر شده است.
سوالات متداول
نئاندرتالها چه زمانی به عربستان رسیدند؟
نئاندرتالها احتمالاً حدود ۵۵هزار سال پیش به عربستان رسیدند.
کجا ردپای نئاندرتالها در عربستان کشف شده است؟
ردپای نئاندرتالها در محوطه باستانشناسی جبل کاتفه-۱ (JKF-1) کشف شده است.
چگونه قدمت ابزارهای سنگی تعیین شده است؟
قدمت ابزارها با استفاده از روش «لومینسانس برانگیختهی نوری» تعیین شده است.
آیا شواهدی از حضور نئاندرتالها در شمال عربستان وجود دارد؟
بله، شواهدی از ابزارهای سنگی مشابه نئاندرتالی در شمال عربستان وجود دارد.
چالشهای تحقیق درباره نئاندرتالها چیست؟
گرمای عربستان شرایط مناسبی برای حفظ استخوان و DNA باستانی فراهم نمیکند و این موضوع چالشبرانگیز است.
