دندان درآوردن نوزاد از چه زمانی آغاز میشود و چگونه میتوانیم درد آن را کاهش دهیم؟
فرض کنید چند روزی است که نوزادتان بیقرارتر از همیشه شده است. آب دهانش بیشتر از قبل راه میافتد، انگشتهایش را مرتب به دهان میبرد و هر اسباببازی یا وسیلهای که به دستش میرسد را گاز میزند. شبها هم بیشتر از قبل از خواب بیدار میشود و آرام کردنش سختتر شده است.
فهرست مطالب
- دندان درآوردن نوزاد از چه زمانی شروع میشود؟
- نشانههای دندان درآوردن نوزاد چیست؟
- آیا دندان درآوردن باعث تب میشود؟
- آیا دندان درآوردن باعث اسهال میشود؟
- چطور درد دندان درآوردن نوزاد را کم کنیم؟
- آیا برای دنداندرد نوزاد میتوان دارو داد؟
- چه چیزهایی را نباید برای دنداندرد نوزاد استفاده کنیم؟
- یک برنامه ساده برای آرام کردن نوزاد هنگام دندان درآوردن
- چه زمانی برای دندان درآوردن نوزاد به پزشک مراجعه کنیم؟
- مراقبت از دندان نوزاد را از چه زمانی شروع کنیم؟
شاید اولین سوالی که به ذهنتان برسد این باشد که «آیا دندانهایش دارد درمیآید؟» در بسیاری از موارد، پاسخ مثبت است. دندان درآوردن بخشی طبیعی از رشد نوزاد است و معمولاً اولین دندانها در نیمه اول سال اول زندگی ظاهر میشوند. اما زمان شروع دندان درآوردن در همه کودکان یکسان نیست. برخی نوزادان ممکن است پیش از چهارماهگی علائم داشته باشند و برخی دیگر حتی بعد از ۱۲ ماهگی اولین دندان خود را نشان دهند. بیشتر نوزادان حدود ۶ ماهگی وارد مرحله رویش دندان میشوند.
نکته مهم این است که همه بیقراریهای نوزاد را نباید به دندان درآوردن نسبت داد. دندان درآوردن معمولاً ناراحتی خفیفی ایجاد میکند و علائمی مانند تب واقعی، اسهال یا بیحالی شدید معمولاً ناشی از رویش دندان نیستند و باید علت دیگری برای آنها بررسی شود. در ادامه به بررسی زمان شروع دندان درآوردن، نشانههای آن و روشهای کاهش ناراحتی نوزاد خواهیم پرداخت.
دندان درآوردن نوزاد از چه زمانی شروع میشود؟
اولین دندانهای شیری معمولاً بین ۴ تا ۷ ماهگی ظاهر میشوند، هرچند ممکن است اولین دندان تا حدود ۱۲ ماهگی هم ظاهر نشود. آکادمی اطفال آمریکا نیز اعلام میکند که بسیاری از نوزادان اولین دندان خود را در حدود ۶ تا ۱۰ ماهگی در میآورند. معمولاً اولین دندانهایی که ظاهر میشوند، دو دندان جلویی فک پایین هستند. پس از آنها دندانهای جلویی فک بالا، دندانهای کناری، آسیابهای اول، دندانهای نیش و در نهایت آسیابهای دوم رشد میکنند. تا حدود سهسالگی، بیشتر کودکان مجموعه ۲۰ دندان شیری خود را خواهند داشت. البته سرعت و ترتیب رویش دندانها میتواند تا حدی بین کودکان متفاوت باشد. بنابراین اگر نوزاد شما در ۶ ماهگی هنوز دندانی ندارد، لزوماً جای نگرانی نیست. زمان رویش دندان تا حدی به ویژگیهای فردی و خانوادگی کودک وابسته است.
نشانههای دندان درآوردن نوزاد چیست؟
دندان درآوردن در بعضی نوزادان تقریباً بدون علامت اتفاق میافتد، اما برخی کودکان در روزهای قبل و هنگام بیرون آمدن دندان، علائم مشخصی دارند:
- افزایش آب دهان: یکی از شایعترین نشانههای همراه با دندان درآوردن، افزایش آب دهان است. ممکن است لباس نوزاد بیشتر از قبل خیس شود یا آب دهان اطراف دهان و چانه جمع شود. تماس مداوم آب دهان با پوست نیز میتواند باعث ایجاد قرمزی یا جوشهای ریز اطراف دهان شود. برای جلوگیری از تحریک پوست، میتوانید آب دهان را با یک پارچه نرم و تمیز به آرامی پاک کنید و در صورت نیاز، با توصیه پزشک از یک محافظ پوستی مناسب استفاده کنید.
- تمایل شدید به جویدن: نوزادی که در حال دندان درآوردن است، ممکن است تقریباً هر چیزی را به دهان ببرد و گاز بزند. جویدن میتواند فشار ملایمی روی لثه وارد کند و برای بعضی نوزادان آرامکننده باشد. به همین دلیل بهتر است وسیلهای ایمن و مخصوص دندان درآوردن در اختیار کودک قرار دهید.
- قرمز و متورم شدن لثه: گاهی درست در محلی که قرار است دندان بیرون بیاید، لثه کمی متورم، حساس یا قرمز میشود. این حالت معمولاً موقتی است و با بیرون آمدن دندان بهتر میشود.
- بیقراری بیشتر از معمول: بعضی نوزادان هنگام دندان درآوردن کمی بداخلاقتر و حساستر میشوند. ممکن است کودک بیشتر بغل بخواهد یا آرام کردنش سختتر شود.
- بدخوابی: ناراحتی لثه ممکن است باعث شود نوزاد در زمان خواب راحت نباشد یا شبها بیشتر بیدار شود.
آیا دندان درآوردن باعث تب میشود؟
این یکی از رایجترین باورهای والدین است، اما باید بین افزایش جزئی دمای بدن و تب واقعی تفاوت قائل شد. بر اساس منابع آکادمی اطفال آمریکا و NHS، دندان درآوردن ممکن است با افزایش خفیف دمای بدن همراه باشد، اما تب واقعی، بهخصوص دمای ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر، نباید بهطور خودکار به دندان درآوردن نسبت داده شود. اگر نوزاد تب دارد، بیحال است یا علائم دیگری مانند استفراغ و اسهال دارد، بهتر است علت بیماری توسط پزشک بررسی شود.
آیا دندان درآوردن باعث اسهال میشود؟
خیر، شواهد علمی قابل اتکایی وجود ندارد که نشان دهد خود دندان درآوردن باعث اسهال میشود. با این حال، نوزاد در این دوره تمایل بیشتری به گذاشتن اشیا در دهان دارد که ممکن است باعث ورود باکتریها و ویروسها به دهان او شود و در نتیجه احتمال عفونت افزایش یابد.
چطور درد دندان درآوردن نوزاد را کم کنیم؟
خوشبختانه برای کاهش ناراحتی دندان درآوردن، روشهای ساده و کمخطر زیادی وجود دارد:
- ماساژ لثه: یکی از سادهترین روشها، ماساژ آرام لثه است. ابتدا دستهای خود را کاملاً بشویید و سپس با نوک انگشت تمیز، محل متورم یا حساس لثه را به آرامی ماساژ دهید.
- استفاده از دندانگیر مناسب: دندانگیر میتواند به نوزاد اجازه دهد چیزی را به شکل ایمن بجود و فشار ملایمی روی لثه وارد کند.
- استفاده از پارچه تمیز و خنک: یک پارچه تمیز و نرم را کمی مرطوب و خنک کنید و در اختیار نوزاد قرار دهید تا تحت نظارت شما آن را بجود.
- آرام کردن نوزاد: گاهی تماس و آرامش میتواند به نوزاد کمک کند. بغل کردن، نوازش و بازی آرام میتواند حواس او را از ناراحتی پرت کند.
- غذاهای مناسب سن: اگر کودک حداقل ۶ ماه دارد و غذای کمکی را شروع کرده است، برخی خوراکیهای مناسب و نرم میتوانند هنگام جویدن برای او آرامکننده باشند.
آیا برای دنداندرد نوزاد میتوان دارو داد؟
در بیشتر موارد، ناراحتی دندان درآوردن خفیف است و به دارو نیاز ندارد. اگر نوزاد واقعاً ناراحت است، درباره استفاده از مسکن مناسب مانند استامینوفن با
