سقوط موشک اسپیسایکس بر روی ماه؛ ناسا تصاویر جدیدی از محل برخورد را منتشر کرد
ناسا بالاخره نخستین تصاویر از دهانهای را منتشر کرده که بر اثر برخورد مرحله فوقانی موشک فالکون ۹ اسپیسایکس با سطح ماه در تاریخ ۵ اوت ایجاد شده است. این تصاویر جدید که توسط مدارگرد شناسایی ماه (LRO) ناسا در روزهای ۱۱ و ۱۲ اوت ثبت شدهاند، دهانهای به عرض تقریبی ۱۸ متر را به نمایش میگذارند که با رگههایی از سنگهای ماه احاطه شده است؛ موادی که در اثر برخورد موشک به اطراف پرتاب شدهاند.
این دهانه جدید به دلیل برخورد مرحله فوقانی یکی از موشکهای فالکون ۹ اسپیسایکس با سطح ماه شکل گرفته است. این موشک در تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۲۵ برای انتقال دو ماهنشین به فضا پرتاب شده بود. در حالی که مرحله اول فالکون ۹ قابلیت بازگشت به زمین و استفاده مجدد را دارد، مرحله فوقانی پس از انجام مأموریت در مدار رها میشود. در این مورد، قطعهای تقریباً چهار تنی از موشک پس از نزدیک به یک سال سرگردانی در اطراف زمین، به دلیل تابش خورشیدی و کشش گرانشی ماه، به سمت قمر سنگی ما کشیده شد.
این تصویر، نمایی متحرک از وضعیت «قبل و بعد» دهانهای است که پس از برخورد مرحله فوقانی موشک فالکون ۹ با سطح ماه در ۵ اوت ۲۰۲۶ شکل گرفت. تصاویر مربوط به وضعیت پس از برخورد در روزهای ۱۱ و ۱۲ اوت توسط دوربین زاویه باریک مدارگرد شناسایی ماه ناسا ثبت شدهاند. این تصاویر سه برابر بزرگنمایی شدهاند و منطقهای به عرض حدود ۴۰۰ متر را پوشش میدهند.
NASA Goddard/Intuitive Machines
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، ناسا در تاریخ ۱۸ اوت اعلام کرد که پیدا کردن محل برخورد، چالشی دشوار بوده و نیازمند همکاری جهانی میان علاقهمندان آماتور و متخصصان است. این برخورد در نزدیکی دهانه اینشتین، در بخش شمال غربی لبه ماه رخ داد؛ منطقهای که در زمان برخورد رو به خورشید قرار داشت و به همین دلیل، درخشش اولیه ناشی از حادثه از زمین قابل مشاهده نبود.
سرعت برخورد نیز جستوجو برای یافتن محل آن را دشوارتر کرد. موشک با سرعت تخمینی ۸۷۰۰ کیلومتر بر ساعت به سطح ماه برخورد کرد. این سرعت شاید زیاد به نظر برسد، اما همچنان بسیار کمتر از سرعت متوسط شهابوارههایی است که با ماه برخورد میکنند. ناسا میگوید سرعت این اجرام هنگام برخورد با ماه معمولاً بین ۷۲٬۴۲۰ کیلومتر بر ساعت تا ۲۵۷٬۴۹۵ کیلومتر بر ساعت است. بنابراین، برخورد فالکون ۹ نسبتاً کوچک بود و همین موضوع شناسایی آن از زمین را دشوارتر کرد.
پیدا کردن محل برخورد، چالشی دشوار بوده و به همکاری جهانی میان علاقهمندان آماتور و متخصصان نیاز داشته است. برخورد نخستینبار در ماه مه توسط بیل گری، اخترشناس مستقل پیشبینی شد. به گفته ناسا، مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین این سازمان سپس پیشبینیهای اولیه را دقیقتر کرد تا محل احتمالی برخورد را با دقت بیشتری مشخص کند.
کادر بالای تصویر، دو دهانه کوچک را مشخص میکند؛ دهانه پایینی در ۵ اوت شکل گرفت، زمانی که مرحله فوقانی موشک فالکون ۹ اسپیسایکس با سطح ماه برخورد کرد.
NASA/GSFC/Intuitive Machines
نخستین فضاپیمایی که به محدوده محل برخورد رسید، مدارگرد ماه دانوری کره جنوبی بود که در ۶ اوت نخستین تصاویر از دهانه کوچک و تیرهشده را ثبت کرد. مدارگرد شناسایی ماه ناسا نیز ۶ روز بعد از همان نقطه تصویربرداری کرد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، ناسا در بیانیهای اعلام کرد: «مدارگرد شناسایی ماه هر دو ساعت یکبار از قطب به قطب ماه گردش میکند، در حالی که ماه بهآرامی زیر آن میچرخد. برای تصویربرداری از نقطهای مشخص، فضاپیما باید منتظر بماند تا آن مکان در میدان دیدش قرار بگیرد.»
مدارگرد شناسایی ماه با استفاده از دوربین زاویه باریک خود توانست از دهانه، از چند زاویه متفاوت تصویربرداری کند. این تصاویر به دانشمندان امکان دادند قطر دهانه را حدود ۱۸ متر و عمق آن را تقریباً سه متر برآورد کنند.
تصاویر همچنین رگههای روشن و تیرهای را نشان میدهند که از دهانه به اطراف کشیده شدهاند. به گفته ناسا، این رگهها از خطوطی از غبار و سنگ تشکیل شدهاند که هنگام برخورد از سطح ماه به اطراف پرتاب شدهاند. رگههای تیرهتر از مواد فرسوده نزدیک سطح ماه ایجاد شدهاند، در حالی که رگههای روشنتر در نزدیکی لبه دهانه از سنگهای قدیمیتری تشکیل شدهاند که از اعماق زیر سطح ماه به بیرون رانده شدهاند.
سوالات متداول
دهانهای که ناسا تصاویر آن را منتشر کرده، چه زمانی ایجاد شده است؟
دهانه در تاریخ ۵ اوت ۲۰۲۶ بر اثر برخورد مرحله فوقانی موشک فالکون ۹ اسپیسایکس با سطح ماه ایجاد شده است.
چگونه محل برخورد شناسایی شد؟
شناسایی محل برخورد نیازمند همکاری جهانی میان علاقهمندان آماتور و متخصصان بود و در نهایت با پیشبینیهای بیل گری و مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین ناسا انجام شد.
سرعت برخورد موشک به سطح ماه چقدر بود؟
موشک با سرعت تخمینی ۸۷۰۰ کیلومتر بر ساعت به سطح ماه برخورد کرد.
نخستین فضاپیما که به محل برخورد رسید، چه نام دارد؟
نخستین فضاپیما، مدارگرد ماه دانوری کره جنوبی بود که در ۶ اوت تصاویر از دهانه را ثبت کرد.
تصاویر منتشر شده از دهانه چه اطلاعاتی را نشان میدهند؟
تصاویر نشان میدهند که قطر دهانه حدود ۱۸ متر و عمق آن تقریباً سه متر است و رگههای روشن و تیرهای از مواد پرتاب شده در اطراف آن وجود دارد.
