سامانه ناظر طلای آنلاین آغاز به کار کرد؛ پلتفرمها تا پایان شهریور مهلت اتصال دارند
سامانه ناظر طلای آنلاین راهاندازی شد؛ پلتفرمها تا پایان شهریور فرصت اتصال دارند
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، سامانه ناظر بانک مرکزی برای تطبیق موجودی و تعهدات معاملات آنلاین طلا به تازگی راهاندازی شده و پلتفرمها تا پایان شهریور ماه جاری باید به این سامانه متصل شوند.
راهاندازی این سامانه و تعیین مهلت اتصال پلتفرمها، موضوع اصلی پنل «حکمرانی طلای آنلاین» بود. در این نشست، فعالان حوزه طلا به تعدد نهادهای تصمیمگیر، تعارض منافع بانکها و نابرابری قواعد رقابت انتقاد کردند و نمایندگان دولت و صنف بر اهمیت تضمین پشتوانه واقعی طلا و حفاظت از دارایی کاربران تأکید کردند.
در این پنل، نماینده ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز اعلام کرد که سامانه ناظر معاملات آنلاین طلا و نقره به بهرهبرداری رسیده و تعدادی از پلتفرمها بهصورت آزمایشی به آن متصل شدهاند.
پایان شهریور؛ مهلت اتصال به سامانه نظارت بر طلای آنلاین
دهقاننیا، مشاور معاون ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، گفت که سامانه ناظر به منظور اجرای دستورالعمل خرید و فروش آنلاین طلا و نقره از سوی بانک مرکزی راهاندازی شده است. او افزود که چند پلتفرم در حال حاضر بهصورت آزمایشی به این سامانه متصل شده و تراکنشهای خود را از طریق آن انجام میدهند. این پلتفرمها تا پایان شهریور فرصت دارند به سامانه متصل شوند.
او توضیح داد: «سامانه ناظر اکنون به بهرهبرداری رسیده و پلتفرمهایی بهصورت پایلوت به آن متصل شدهاند. به این ترتیب، امکان نظارت سیستمی بر خرید و فروش آنلاین طلا و نقره فراهم شده است.»
سامانه ناظر چه کاری انجام میدهد؟
سامانه ناظر وظیفه دارد موجودی طلای ثبتشده هر پلتفرم را با میزان تعهد آن به کاربران تطبیق دهد و از فروش بیشتر از پشتوانه موجود جلوگیری کند. محمدرضا حاجیجعفری، معاون مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار، گفت که پیش از آمادهشدن سامانه، نهادهایی مانند پلیس فتا و دیگر دستگاههای نظارتی اطلاعات پلتفرمها را بهصورت روزانه و با فرایندهای دستی بررسی میکردند.
به گفته او، سامانه ناظر میتواند علاوهبر تسهیل کار دستگاههای نظارتی، به کاربران اطمینان دهد که موجودی و تعهدات پلتفرمها بهصورت رسمی رصد میشوند. حاجیجعفری همچنین تأکید کرد که راهاندازی یک سامانه دولتی برای نظارت نباید بهمعنای مداخله در مدل کسبوکار باشد و وظیفه آن باید به نظمبخشی، تطبیق موجودی و تعهدات و اطلاعرسانی معتبر محدود شود.
کارگروهی با حضور ۱۲ نهاد
دهقاننیا افزود که تدوین دستورالعمل معاملات آنلاین طلا و نقره حاصل بیش از دو سال بررسی در نهادهای مختلف بوده است. او گفت کارگروه نظارت بر اجرای این دستورالعمل با حضور ۱۲ دستگاه اجرایی، اطلاعاتی، امنیتی، انتظامی و قضایی فعالیت میکند و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز مسئول هماهنگی آن است.
مشاور معاون ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز هدف دولت از تدوین این چارچوب را ساماندهی بازار و اطمینانبخشی به کاربرانی دانست که امکان بررسی مستقیم پشتوانه دارایی خود را ندارند. او همچنین افزایش درخواست تحویل فیزیکی طلا در دورههای بحرانی را نشانه ضعف اعتماد دانست و گفت که نظارت سیستمی باید فاصله میان کاربران و پلتفرمها را کاهش دهد.
همکاری فروشندگان سنتی طلا و پلتفرمها
رضا الفتنسب، دبیر اتحادیه کسبوکارهای مجازی، گفت که ساختارهای سنتی در حوزههای مختلف معمولاً در برابر فناوریها و روشهای جدید مقاومت میکنند؛ هرچند این مقاومت در بازار طلای آنلاین نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. او تأکید کرد که بخش سنتی صنف طلا تنها منبع مخالفت با پلتفرمها نیست و بسیاری از فعالان آنلاین اکنون با فروشندگان و تولیدکنندگان سنتی همکاری میکنند.
به اعتقاد الفتنسب، بخشی از مقاومتها از سوی افرادی شکل میگیرد که در ساختار رسمی صنف حضور ندارند و از نبود شفافیت در بازار سود میبرند. او گفت: «گروههایی وجود دارند که دیده نمیشوند و از فضای غیرشفاف بازار منفعت میبرند؛ به همین دلیل با ثبتپذیر و شفافشدن معاملات مخالفت میکنند.»
پلتفرمها از نظارت درآمدمحور نگراناند
سعید ابوالفتحی، مدیرعامل طلاین، شفافیت را برای مردم و بازار ضروری دانست؛ اما گفت که آشکارشدن گردش مالی و درآمد پلتفرمها، برخی نهادها را به وضع هزینهها و محدودیتهای جدید ترغیب میکند. او افزود که نگرانی اصلی پلتفرمها، اصل نظارت نیست، بلکه کنترلهایی است که منطق روشن ندارند یا میتوانند برای نهادهای مختلف درآمد ایجاد کنند.
ابوالفتحی همچنین به احتمال ورود بانکها و بانک مرکزی به فعالیتهای مشابه پلتفرمهای خصوصی اشاره کرد و گفت که این موضوع یکی از نگرانیهای این بازار است. او تأکید کرد که مقررات نباید بهگونهای تدوین شوند که یک گروه از امکان فعالیت محروم و مسیر برای گروه دیگر هموار شود.
تعلیق طولانی صدور مجوز، بازار غیررسمی ایجاد کرد
حاجیجعفری در ادامه پنل گفت که صدور مجوز پلتفرمهای طلا برای بیش از یک سال متوقف مانده بود؛ درحالیکه مقرر شده بود وزارت صمت ظرف ۵۰ روز ضوابط جدید را تدوین کند. او افزود که رفتوبرگشت پیشنویسها و تأخیر در تصمیمگیری باعث شد متقاضیان جدید نتوانند بهصورت رسمی فعالیت کنند و بخشی از بازار به سمت فعالیت بدون مجوز حرکت کند.
معاون مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار گفت که این مرکز در نهایت فرایند صدور مجوز را بازگشایی کرد تا متقاضیان بتوانند فعالیت خود را از مسیر قانونی آغاز کنند.
راهحل دولت: یک تنظیمگر هماهنگکننده
حاجیجعفری تعدد نهادهایی را که مستقیماً با کسبوکار در ارتباطاند، یکی از چالشهای حوزه تنظیمگری دانست. او گفت که پلتفرم نباید همزمان پاسخگوی وزارت اقتصاد، وزارت صمت، بانک مرکزی، نهادهای نظارتی و دیگر دستگاهها باشد. در عوض، یک نهاد هماهنگکننده باید مطالبات تنظیمگران مختلف را در چارچوبی واحد به کسبوکار منتقل کند.
به گفته او، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در حوزه طلای آنلاین چنین نقشی را بر عهده گرفته و توانسته است نهادهای مختلف را پای یک چارچوب مشترک قرار دهد. حاجیجعفری هشدار داد که نوآوری و تغییر قواعد در ساختار اداری ایران معمولاً با مقاومت مواجه میشود و تنها راه عبور از آن، ایجاد یک تنظیمگر قدرتمند و هماهنگکننده است.
مخالفت صنف طلا با فعالیت بدون پشتوانه
حجت شفاهی، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان طلا، گفت که فعالان سنتی این صنف با اقتصاد دیجیتال یا استفاده از فناوری مخالفتی ندارند؛ اما معاملات آنلاین باید به توسعه تولید و حفظ امنیت دارایی مردم کمک کنند. او تأکید کرد که مخالفت صنف طلا با فعالیت بدون ساختار، پشتوانه نامشخص و تبلیغات گمراهکننده بوده است، نه با اصل فروش آنلاین.
براساس آمار مطرحشده از سوی او، بیش از ۷۰ هزار واحد صنفی و حدود ۱۰ هزار واحد تولیدی در بازار طلا و جواهر کشور فعالیت میکنند.
شمش استاندارد؛ حلقه اتصال تولیدکننده و پلتفرم
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان طلا گفت که دستورالعمل دولت، پلتفرمها را ملزم میکند پیش از فروش، شمش استاندارد را در خزانه نگهداری کنند. به گفته او، طلایی که به مشتری تحویل داده میشود نیز باید محصولی استاندارد و تولیدشده از سوی واحد دارای مجوز باشد. این سازوکار میتواند پلتفرمها را به بازار تولید رسمی متصل کند.
شفاهی معتقد است که اجرای این ضوابط به نفع هر دو بخش خواهد بود؛ زیرا پلتفرم از پشتوانه معتبر برخوردار میشود و تولیدکننده نیز به بازار جدیدی برای عرضه محصولات استاندارد دسترسی پیدا میکند. او همچنین از تبلیغات برخی پلتفرمها با مضمون فروش طلا بدون اجرت، مالیات یا هزینه تحویل انتقاد کرد و گفت که خدمات آنلاین نیز هزینه دارند و تبلیغات نباید تصویری غیرواقعی از معامله ایجاد کنند.
سوالات متداول
سامانه ناظر طلای آنلاین چیست؟
سامانه ناظر طلای آنلاین به منظور تطبیق موجودی و تعهدات معاملات آنلاین طلا راهاندازی شده است.
پلتفرمها تا چه زمانی فرصت دارند به سامانه ناظر متصل شوند؟
پلتفرمها تا پایان شهریور ماه فرصت دارند به سامانه ناظر متصل شوند.
وظیفه سامانه ناظر چیست؟
سامانه ناظر باید موجودی طلای ثبتشده هر پلتفرم را با میزان تعهد آن به کاربران تطبیق دهد و از فروش بیشتر از پشتوانه موجود جلوگیری کند.
چند نهاد در تدوین دستورالعمل معاملات برخط طلا و نقره مشارکت داشتهاند؟
تدوین دستورالعمل معاملات برخط طلا و نقره با حضور ۱۲ نهاد مختلف انجام شده است.
چرا برخی از فعالان بازار طلا با پلتفرمها مخالفت میکنند؟
مخالفت برخی از فعالان بازار طلا به دلیل نبود شفافیت و ساختار مشخص در فعالیتهای پلتفرمها است.
