شمارش معکوس برای پرتاب تلسکوپ رومن ناسا
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، تلسکوپ فضایی رومن که نسل بعدی اکتشافات فضایی ناسا محسوب میشود، به زودی زمین را ترک خواهد کرد. این تلسکوپ که به نام نانسی گریس رومن نامگذاری شده، با هزینهای بالغ بر ۴٫۳ میلیارد دلار، پس از عبور از موانع متعدد، از جمله تلاشهای دولت دونالد ترامپ برای متوقف کردن پروژه، آماده پرتاب است.
اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، این تلسکوپ روز یکشنبه، ۸ شهریور ۱۴۰۵، در ساعت ۱۴:۵۶ به وقت ایران، بر فراز موشک فالکون هوی اسپیسایکس به فضا پرتاب خواهد شد. در صورت عدم بروز مشکلات فنی در لحظه آخر و مساعد بودن شرایط جوی در فلوریدا، رومن سفر خود به اعماق فضا را آغاز خواهد کرد.
تلسکوپ رومن یکی از اهدافش جستوجوی سیارههای فراخورشیدی و کشف سرنخهایی درباره شکلگیری دنیاهای بیگانه است. این تلسکوپ در کنار تلسکوپهای هابل و جیمز وب، به دنبال ثبت نام خود در تاریخ اکتشافات فضایی ناسا است. رومن که به عنوان تلسکوپ پرچمدار بعدی ناسا شناخته میشود، نزدیک به ۱۰ سال در حال ساخت بوده و با وجود اینکه قطر آینه آن با تلسکوپ هابل برابر است، قدرت بیشتری دارد.
به گفته ناسا، دوربین فروسرخ ۳۰۰ مگاپیکسلی رومن تصاویری با وضوح و تفکیکپذیری مشابه هابل ثبت خواهد کرد، اما میدان دید آن حداقل ۱۰۰ برابر بزرگتر خواهد بود.
این تلسکوپ به ابزاری به نام تاجنگار (کرونوگراف) مجهز است که نور خیرهکننده ستارهها را مسدود میکند و تصویربرداری دقیق از سیارههای پیرامون آنها را تسهیل میکند. ناسا انتظار دارد تصاویر رومن «دنیاهای غولپیکری را آشکار کنند که از ابرمشتریهای داغ و جوانی که تاکنون شناسایی شدهاند، قدیمیتر و سردتر هستند و در مدارهایی نزدیکتر به دور ستاره والدشان میچرخند.»
مقصد رومن نقطه لاگرانژی ۲ (L2) است؛ جایی در فضا که حدود یکونیم میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد. این تلسکوپ در همان مدار پیچیدهای مستقر خواهد شد که تلسکوپ جیمز وب نیز در آن قرار دارد، هرچند فاصله آنها از یکدیگر زیاد خواهد بود.
رومن به عنوان جانشین هابل و وب طراحی نشده است، بلکه برای پشتیبانی و گسترش مأموریتهای آنها ساخته شده و در عین حال، اکتشافات مستقلی نیز انجام خواهد داد.
پرتاب رومن و چالشهای مالی
اگرچه پرتاب رومن در روز یکشنبه برنامهریزی شده، اما این پرتاب همچنین آخرین پرواز موشک فالکون هوی اسپیسایکس خواهد بود. ایلان ماسک و تیمش در حال کنار گذاشتن این موشک و موشکهای کوچکتر فالکون ۹ هستند تا تمرکز خود را بر روی استارشیپ بگذارند؛ سامانهای که قرار است انسانها را به ماه و مریخ اعزام کند.
جولی مکانری، دانشمند ارشد پروژه مأموریت رومن در ناسا، میگوید: «نیاز به ساخت چنین تلسکوپی در پایان قرن گذشته مطرح شد، اما ناسا تنها در سال ۲۰۱۶ مرحله توسعه آن را آغاز کرد.» او همچنین اشاره کرد که یکی از انگیزههای ساخت رومن، کشف این موضوع بود که جهان ما در حال انبساط است و این انبساط در حال شتابگرفتن است.
چالشهای سیاسی و مالی
اگر رئیسجمهور آمریکا طبق میل خود عمل کرده بود، رومن هرگز به سکوی پرتاب نمیرسید. پیشنهاد کاخ سفید در سال ۲۰۲۵ برای کاهش بودجه علمی ناسا، شامل لغو پروژه رومن نیز میشد. اما کنگره در ژانویه ۲۰۲۶ این پیشنهاد را رد کرد و بودجه ناسا را به ۲۴٫۴ میلیارد دلار بازگرداند.
با این حال، دولت ترامپ بار دیگر در تلاش است تا برای سال مالی ۲۰۲۷، بودجه ناسا را کاهش دهد و خواهان ۲۳ درصد کاهش در بودجه کلی این سازمان است.
انتظار برای تصاویر رومن
ناسا انتظار دارد نخستین تصاویر رومن اوایل سال ۲۰۲۷، پس از ماهها کالیبراسیون و آزمایش در مدار نهایی، منتشر شوند. این تصاویر به صورت عمومی در دسترس قرار خواهند گرفت و فرصتی کمسابقه برای تحلیل دادهها در اختیار ناسا، پژوهشگران حرفهای و اخترشناسان آماتور قرار میدهند.
تلسکوپ رومن حدود ۱۲٫۸ متر ارتفاع و بیش از ۹ هزار کیلوگرم وزن دارد.
آینده اکتشافات فضایی
پرتاب رومن به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ اکتشافات فضایی به شمار میآید و امیدها برای کشفهای جدید در زمینه علم نجوم را زنده نگه میدارد.
سوالات متداول
تلسکوپ رومن چه زمانی پرتاب میشود؟
تلسکوپ رومن روز یکشنبه، ۸ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۶ به وقت ایران پرتاب خواهد شد.
هدف اصلی تلسکوپ رومن چیست؟
هدف اصلی تلسکوپ رومن جستوجوی سیارههای فراخورشیدی و کشف سرنخهایی درباره شکلگیری دنیاهای بیگانه است.
تلسکوپ رومن چه ویژگیهایی دارد؟
تلسکوپ رومن دارای دوربین فروسرخ ۳۰۰ مگاپیکسلی است که تصاویری با وضوح مشابه هابل ثبت میکند، اما میدان دید آن حداقل ۱۰۰ برابر بزرگتر است.
کجا قرار است تلسکوپ رومن مستقر شود؟
تلسکوپ رومن در نقطه لاگرانژی ۲ (L2) مستقر خواهد شد که حدود یکونیم میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد.
چه زمانی نخستین تصاویر تلسکوپ رومن منتشر میشوند؟
نخستین تصاویر تلسکوپ رومن اوایل سال ۲۰۲۷ منتشر خواهند شد.
