مادهای غیرمنتظره راز ماندگاری نقاشیهای سنگی دوهزار ساله در چین را فاش کرد
جمعه ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ – ۱۶:۱۰
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری زومیت، هزاران نقاشی باستانی در جنوب چین که قرنها در برابر باران و رطوبت مقاومت کردهاند، حالا سرنخی عجیب برای تداوم خود یافتهاند.
این نقاشیهای قرمز که بیش از دو هزار سال پیش بر روی صخرههای آهکی جنوب چین ترسیم شدهاند، همچنان در برابر بارانهای موسمی، گرما و رطوبت پایدار ماندهاند. پژوهشهای جدید نشان میدهد که راز این ماندگاری ممکن است در مادهای غیرمنتظره نهفته باشد: خون انسان.
پژوهشگران دانشگاه شاندونگ با بررسی ترکیب رنگ نقاشیهای صخرهای هواشان، نشانههایی از پروتئینهای انسانی را شناسایی کردهاند. آنها معتقدند که خون بهعنوان بخشی از مادهی چسباننده به رنگدانه افزوده شده و به اتصال بهتر آن به سطح سنگ کمک کرده است.
مجموعهی فرهنگی نقاشیهای صخرهای هواشان زووجیانگ در نزدیکی مرز ویتنام قرار دارد و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. هزاران تصویر از انسانها، حیوانات و اشیای مختلف با رنگ قرمز بر دیوارههای بلند آهکی مشرف به رودخانه نقش بستهاند. به گفته نیواطلس، باستانشناسان این نقاشیها را به مردمان باستانی لاک ویت نسبت میدهند که زمانی در بخشهایی از جنوب چین و شمال ویتنام زندگی میکردند. تاریخگذاریها نشان میدهد که برخی آثار احتمالاً حدود ۲۴۰۰ سال قدمت دارند.
دوام این آثار هواشان مدتها سوالی جدی برای پژوهشگران بوده است. بر خلاف نقاشیهای داخل غار که از باران، باد و تغییرات شدید دما در امان هستند، تصاویر هواشان در فضای باز قرار دارند و در منطقهای با آبوهوای گرم و مرطوب که میتواند فرسایش سنگ و تخریب رنگ را تسریع کند، قرار دارند.
برای یافتن پاسخ، پژوهشگران قطعات سنگی جداشده از سه محل را مورد بررسی قرار دادند. آنها با استفاده از چند روش طیفسنجی، ترکیبات شیمیایی نمونهها را شناسایی کردند و سپس با تحلیل پروتئینها به دنبال رد مواد آلی موجود در رنگ رفتند. نتایج نشان داد که رنگ قرمز از خاک رس غنی از هماتیت، یکی از کانیهای اکسید آهن، تهیه شده است. اما نکته جالبتر این بود که پژوهشگران ترکیبی حاوی هیدروکسید کلسیم و خون را شناسایی کردند. پروتئینهای خون میتوانستهاند ذرات رنگدانه را به یکدیگر و به سطح سنگ متصل کنند و در کنار ترکیبات آهکی، مادهای مقاومتر در برابر شرایط محیطی بسازند.
استفاده از خون برای تهیه رنگ ممکن است عجیب به نظر برسد، اما انسانها در دورههای مختلف از مواد پروتئینی بهعنوان چسب رنگ استفاده کردهاند.
حتی شناسایی خون در هنر صخرهای نیز سابقه دارد. در برخی نقاشیهای بسیار قدیمی استرالیا که قدمتشان به دهها هزار سال میرسد، پیشتر بقایای خون انسان شناسایی شده بود.
نتایج مطالعهی اخیر همچنین نشان میدهد که خون موجود در ترکیب مورد استفاده برای سنگنگارههای هواشان زووجیانگ، احتمالاً فقط منشأ انسانی نداشته و با خون دستکم دو گونه جانور گیاهخوار مخلوط شده است. بنابراین، یافتهها بهخودیخود نشانهای از قربانیکردن انسان برای تهیه رنگ نیستند. پژوهشگران احتمال دادهاند که مقدار اندک خون انسانی ممکن است از موقعیتهایی مانند زایمان به دست آمده باشد. با این حال، این بخش هنوز فرضیهای است و شواهد مستقیمی درباره نحوه جمعآوری خون یا معنای آیینی آن وجود ندارد.
سوالات مهم دیگری درباره نقاشیهای هواشان باقی مانده است. برخی تصاویر در ارتفاعهایی قرار گرفتهاند که دسترسی به آنها حتی امروز نیز آسان نیست. مشخص نیست هنرمندان با چه روشی به این نقاط دسترسی پیدا کردهاند و چرا برای ترسیم تصاویر، چنین مکانهای دشواری را انتخاب کردهاند.
پژوهشگران میگویند که خون احتمالاً همراه با آهک و هماتیت، بخشی از چسب رنگ این نقاشیها بوده است. معنای دقیق نقاشیها نیز همچنان محل بحث است. شماری از آنها گروههایی از انسانها را در حالتهایی شبیه آیین، رقص یا مراسم جمعی نشان میدهند، اما تفسیر قطعی آنها بدون شواهد بیشتر ممکن نیست. کشف رد خون در رنگ، دستکم میتواند بخشی از معمای فنی نقاشیهای هواشان را توضیح دهد: اینکه چگونه تصاویری که دو هزاره در فضای باز ماندهاند، هنوز قابل مشاهدهاند.
این پژوهش در ژورنال Journal of Archaeological Science منتشر شده است.
سوالات متداول
راز ماندگاری نقاشیهای سنگی در چین چیست؟
راز ماندگاری این نقاشیها ممکن است در وجود خون انسان بهعنوان بخشی از ماده چسباننده باشد.
نقاشیهای هواشان زووجیانگ در کجا قرار دارند؟
این نقاشیها در جنوب چین و نزدیکی مرز ویتنام واقع شدهاند و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
چند سال قدمت دارند؟
برخی از این آثار احتمالاً حدود ۲۴۰۰ سال قدمت دارند.
چگونه پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که خون در رنگ نقاشیها استفاده شده است؟
پژوهشگران با بررسی ترکیب رنگ و شناسایی پروتئینهای انسانی در آن به این نتیجه رسیدند.
آیا استفاده از خون در هنر صخرهای سابقه دارد؟
بله، در برخی نقاشیهای قدیمی استرالیا نیز بقایای خون انسان شناسایی شده است.
