مشهورترین باگ کامپیوتری واقعاً یک حشره بود
جمعه ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ – ۲۰:۱۰
در سال ۱۹۴۷، کشف یک شبپره در کامپیوتر مارک ۲، اصطلاح قدیمی «باگ» را به یکی از نمادهای معروف رفع خطا در تاریخ فناوری تبدیل کرد.
امروز وقتی برنامهنویسان از «باگ» صحبت میکنند، معمولاً به خطا یا نقصی در نرمافزار اشاره دارند؛ اما یکی از مشهورترین نمونههای این واژه واقعاً به یک حشره مربوط میشود. در ۹ سپتامبر ۱۹۴۷، مهندسانی که روی کامپیوتر Harvard Mark II کار میکردند، متوجه اختلالی در عملکرد دستگاه شدند و پس از بررسی، یک شبپره را یافتند که در یکی از رلههای دستگاه گیر کرده بود.
تیم مهندسی، حشره را از دستگاه خارج کرده و آن را به دفتر ثبت وقایع Mark II چسباندند و در کنار آن نوشتند:
First actual case of bug being found (نخستین مورد واقعیِ پیداشدن یک باگ / حشره).
این اتفاق بعدها به یکی از معروفترین داستانهای تاریخ کامپیوتر تبدیل شد و صفحه مربوطه اکنون در مجموعهی موزهی ملی تاریخ آمریکا در مؤسسه اسمیتسونین نگهداری میشود.
واژهی «باگ» سالها قبل از این ماجرا برای اشاره به نقصهای فنی به کار میرفت. توماس ادیسون در دههی ۱۸۷۰ از این اصطلاح برای توصیف ایرادهای موجود در مدارهای الکتریکی استفاده کرده بود و مهندسان پیش از ساخت کامپیوترهای مدرن نیز همین واژه را برای مشکلات فنی به کار میبردند. بنابراین، حشرهی مارک ۲ منشأ واژهی «باگ» نبود؛ بلکه مشهورترین نمونهای بود که معنای تحتاللفظیاش را به واقعیت تبدیل کرد.
گریس هاپر، ریاضیدان و برنامهنویسی که در پروژهی مارک ۲ حضور داشت، بعدها این داستان را در سخنرانیهایش بارها نقل کرد و به محبوبیت اصطلاح «باگ» و «دیباگ» کمک کرد. البته برخلاف روایت رایج، دفترچهای که حشره در آن چسبانده شده بود، ظاهراً دفتر شخصی هاپر نبود. بنابراین، بهتر است بگوییم هاپر در مشهور شدن این داستان نقش مهمی داشت، نه اینکه به قطعیت او را کشفکنندهی آن حشره بدانیم.
امروزه اصطلاح «دیباگ» (یعنی پیداکردن و برطرفکردن خطاهای یک سیستم یا برنامه) یکی از کلیدیترین واژهها در دنیای نرمافزار است؛ واژهای که هرچند داستانش با یک شبپرهی گیرکرده در یک کامپیوتر بزرگ و قدیمی آغاز نشد، اما آن حشره باعث شد معنایش برای همیشه در تاریخ فناوری ماندگار شود.
سوالات متداول
باگ کامپیوتری چیست؟
باگ به خطا یا نقصی در نرمافزار گفته میشود که عملکرد آن را مختل میکند.
داستان حشرهی مارک ۲ چه بود؟
در سال ۱۹۴۷، مهندسان کامپیوتر Harvard Mark II حشرهای را پیدا کردند که باعث اختلال در عملکرد دستگاه شده بود.
گریس هاپر چه نقشی در این داستان داشت؟
گریس هاپر در پروژهی مارک ۲ حضور داشت و این داستان را در سخنرانیهایش نقل کرد، که به محبوبیت اصطلاح «باگ» کمک کرد.
آیا واژهی باگ قبل از این حادثه وجود داشت؟
بله، واژهی باگ سالها قبل برای اشاره به نقصهای فنی استفاده میشد.
چرا حشرهی مارک ۲ مشهور شد؟
این حشره به خاطر ثبت آن در دفتر وقایع و تبدیل شدن به یک داستان معروف در تاریخ کامپیوتر مشهور شد.
دیباگ به چه معناست؟
دیباگ به معنای پیدا کردن و برطرف کردن خطاهای یک سیستم یا برنامه است.
