بوی قهوه می تواند حال شما را بهبود بخشد

4 هفته پیش

0 69,437 خواندن این مطلب 3 دقیقه زمان میبرد

گاهی اوقات، حتی قبل از اینکه اولین جرعه قهوه را بنوشیم، فقط بوی آن کافی است تا صبح را کمی دلپذیرتر کند. یک تحقیق جدید نشان می‌دهد که این احساس ممکن است صرفاً در ذهن ما نباشد و عطر قهوه بتواند در مدت زمان کوتاهی با کاهش برخی احساسات منفی و تغییر در فعالیت مغز همراه شود.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری، محققان دانشگاه داروسازی شووا در ژاپن بررسی کردند که آیا فقط بوی قهوه، بدون نوشیدن آن، می‌تواند بر خلق‌وخو و فعالیت مغز تأثیر بگذارد یا خیر. در این مطالعه، ۲۰ دانشجوی ۲۰ تا ۲۹ ساله شرکت کردند. این افراد به مدت پنج دقیقه در کنار قهوه تازه‌دم نشسته و آن را نچشیدند. در این مدت، خلق‌وخو، امواج مغزی، ضربان قلب و تغییرپذیری ضربان قلب آن‌ها اندازه‌گیری شد.

برای انجام آزمایش، ۲۰ گرم قهوه آسیاب‌شده با ۴۰۰ میلی‌لیتر آب در دمای ۸۵ درجه سانتی‌گراد دم شد و ظرف قهوه در فاصله حدود ۵۰ سانتی‌متری داوطلبان قرار گرفت. آن‌ها قبل و بعد از آزمایش پرسش‌نامه‌ای درباره تنش، اضطراب، افسردگی، خستگی، سردرگمی، خشم و سرزندگی تکمیل کردند.

پس از پنج دقیقه، شرکت‌کنندگان گزارش کردند که خستگی، تنش و اضطراب، سردرگمی و احساس افسردگی کمتری دارند. با این حال، میزان سرزندگی آن‌ها به‌طور معناداری افزایش نیافت. به عبارت دیگر، بوی قهوه در این آزمایش بیشتر با کاهش احساسات منفی همراه بود تا افزایش احساس انرژی و شادابی.

محققان همچنین تغییراتی در یکی از شاخص‌های EEG مشاهده کردند که از نسبت امواج آلفا، بتا و تتای مغز محاسبه می‌شود و با آرامش ارتباط دارد. اما این نتیجه به‌تنهایی نمی‌تواند ثابت کند که بوی قهوه واقعاً مغز را آرام کرده است؛ زیرا مقدار تغییر مطلق اندک بود و مشخص نیست که این تغییر از نظر فیزیولوژیکی چه اهمیتی دارد.

بیشتر بخوانید: بازنگری علم درمورد قهوه؛ نوشیدنی مضر چگونه به محافظ مغز و قلب تبدیل شد؟

در مقابل، بوی قهوه تأثیر قابل‌توجهی بر ضربان قلب یا تغییرپذیری آن نداشت. از سوی دیگر، کسانی که بیشترین بهبود را در خلق‌وخو گزارش کردند، لزوماً بیشترین تغییر را در فعالیت مغزی نشان ندادند. این بدان معناست که بهبود حال روحی و تغییرات مغزی ممکن است هم‌زمان رخ دهند، اما لزوماً بخشی از یک واکنش مشترک و هماهنگ در بدن نیستند.

یکی از توضیحات ممکن به ارتباط نزدیک حس بویایی با بخش‌های مرتبط با حافظه و احساسات در مغز برمی‌گردد. برای بسیاری از افراد، بوی قهوه با صبح، استراحت، گرما، گفت‌وگو با دوستان یا انتظار دریافت کافئین پیوند خورده است. به همین دلیل ممکن است تداعی‌های ذهنی و تجربه‌های قبلی نیز در این اثر نقش داشته باشند.

به‌دلیل کوچک‌بودن نمونه و نبود گروه کنترل، هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت که خود بوی قهوه عامل این تغییرات بوده است. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۸ نیز نشان داده بود افرادی که در معرض بویی شبیه قهوه قرار گرفته بودند، در برخی آزمون‌های تحلیلی عملکرد بهتری داشتند و انتظار بیشتری برای موفقیت داشتند؛ یافته‌ای که احتمال نقش تداعی‌های آموخته‌شده یا اثری شبیه دارونما را مطرح می‌کند.

البته مطالعه جدید محدودیت مهمی دارد: گروه کنترل وجود نداشت. پژوهشگران بررسی نکردند که آیا همین تغییرات در محیطی بدون بو یا هنگام استشمام رایحه‌ای دیگر نیز رخ می‌دهد یا خیر، بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت که خود قهوه عامل تغییرات بوده است. ممکن است پنج دقیقه استراحت، عادت‌کردن به محیط آزمایش یا انتظار قبلی شرکت‌کنندگان نیز در نتیجه اثر گذاشته باشد.

نمونه مطالعه نیز کوچک و محدود به دانشجویان جوان بود. میزان مصرف معمول قهوه، علاقه شرکت‌کنندگان به آن، آشنایی با رایحه و توانایی بویایی آن‌ها هم به‌طور دقیق بررسی نشد. یافته‌ها از اثر احتمالی بوی قهوه بر خلق‌وخو و مغز خبر می‌دهند، اما تأیید این موضوع به مطالعات بزرگ‌تر و دقیق‌تر نیاز دارد. پژوهش در ژورنال Nutrients منتشر شده است.