
فضاپیمای کاوشگر قمرهای یخی مشتری (JUICE) در تاریخ دوشنبه ۲۸ سپتامبر به زمین بازگشت، اما این بازگشت تنها برای یک توقف کوتاه بود. این کاوشگر که توسط آژانس فضایی اروپا (ESA) به فضا پرتاب شده، در حین عبور از کنار زمین از نیروی گرانشی آن بهرهبرداری کرد تا سفر خود به سوی مشتری و قمرهایش را ادامه دهد. جوس در آوریل ۲۰۲۳ به فضا پرتاب شد و این سومین بار است که در طول مأموریت سهونیمسالهاش از این تکنیک استفاده میکند.
این کاوشگر در اوت ۲۰۲۴ نخستین گذر تاریخ یک فضاپیما از کنار ماه و سپس زمین را انجام داد و از این دو عبور نیز برای کمک گرانشی استفاده کرد. سپس، در اوت ۲۰۲۵، با گذر از کنار زهره، دومین سیاره از خورشید، مسیر و سرعت خود را تغییر داد. در جریان گذر اخیر، جوس به فاصلهای تقریباً ۸۶۴۰ کیلومتری از زمین نزدیک شد. تیم مأموریت برای جلوگیری از برخورد احتمالی جوس با ماهوارههای اطراف زمین، تنظیمات دقیقی روی مسیر آن انجام داد.
کلر والت، دانشمند پروژه جوس، پیش از گذر این کاوشگر از کنار زمین، در بیانیهای اظهار داشت: «تمام گذرهای نزدیک پرریسک هستند و به برنامهریزی بسیار دقیق و پایش مداوم نیاز دارند. اما گذر پیشروی جوس از کنار زمین از نظر عملیاتی بسیار سادهتر از گذر ماه و زمین در سال ۲۰۲۴ است. در آن مأموریت، گذر از کنار ماه، جوس را برای گذر از کنار زمین در روز بعد آماده کرد.»
به گفته والت، سادهتر بودن گذر اخیر جوس از کنار زمین نسبت به مانور پیچیدهی سال ۲۰۲۴، آزادی عمل بیشتری برای انجام رصدهای علمی فراهم کرده است. او افزود: «ما میتوانیم جوس را در جهتهای مختلف بچرخانیم تا ابزارهای علمی آن را به بخشهای متفاوتی از زمین و ماه نشانه برویم.»
هدف از گذر اخیر جوس از کنار زمین، تغییر مسیر فضاپیما به میزان حدود ۲۰ درجه و همچنین افزایش سرعت آن به میزان حدود ۳٫۵ کیلومتر بر ثانیه بود. این فضاپیما در حدود ساعت ۷:۴۵ صبح به وقت منطقه زمانی شرقی آمریکا (ساعت ۱۵:۱۵ به وقت ایران) به نزدیکترین فاصلهی خود از زمین رسید و در حال حاضر بر فراز اقیانوس هند قرار داشت.
بدون کمک گرانشی، جوس مجبور بود مقادیر زیادی سوخت با خود حمل کند تا به سرعت لازم برای سفر به مشتری دست یابد. انجام این تعداد گذر نزدیک برای جوس ضروری است؛ زیرا در غیر این صورت، فضاپیما باید سوخت کافی برای کاهش سرعت و جلوگیری از عبور مستقیم از منظومه مشتری را نیز با خود میبرد. به همین دلیل، مهندسان از گرانش زمین، زهره و ماه برای تغییر سرعت و مسیر جوس استفاده کردهاند.
در نتیجه، کاوشگر جوس به اندازه کافی سوخت خواهد داشت تا در سال ۲۰۳۱ وارد مدار مشتری شده و سپس سه سال بعد، در سال ۲۰۳۴، به مدار گانیمد، بزرگترین قمر این غول گازی، برسد. اما گذرهای جوس برای دریافت کمک گرانشی هنوز به پایان نرسیده است. این کاوشگر در ادامه قرار است در ژانویه ۲۰۲۹ چهارمین و آخرین گذر خود از کنار زمین را انجام دهد.
سوالات متداول
فضاپیمای جوس چه زمانی به زمین بازگشت؟
فضاپیمای جوس در تاریخ ۲۸ سپتامبر به زمین بازگشت.
هدف از گذر جوس از کنار زمین چه بود؟
هدف از این گذر، تغییر مسیر فضاپیما به میزان حدود ۲۰ درجه و افزایش سرعت آن به میزان ۳٫۵ کیلومتر بر ثانیه بود.
چند بار جوس از کمک گرانشی استفاده کرده است؟
جوس تا کنون سه بار از کمک گرانشی استفاده کرده است.
جوس در چه تاریخی به فضا پرتاب شد؟
جوس در آوریل ۲۰۲۳ به فضا پرتاب شد.
جوس چه زمانی وارد مدار مشتری خواهد شد؟
جوس قرار است در سال ۲۰۳۱ وارد مدار مشتری شود.



