تشک ضد زخم بستر چیست؟ زخم بستر یکی از مشکلات شایع در افرادی است که به دلیل بیماری، کهولت سن، آسیب های نخاعی یا دوران نقاهت پس از جراحی، برای مدت طولانی روی تخت استراحت می کنند. زمانی که فشار مداوم برای ساعت های طولانی روی یک نقطه از بدن وارد شود، جریان خون در آن ناحیه کاهش پیدا می کند و در نتیجه پوست و بافت های زیرین به تدریج آسیب می بینند. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، زخم بستر ایجاد می شود؛ عارضه ای که درمان آن زمان بر، پرهزینه و گاهی بسیار دشوار است. به همین دلیل، پیشگیری از ایجاد زخم بستر اهمیت بسیار بیشتری نسبت به درمان آن دارد و یکی از موثرترین ابزارهای پیشگیری، استفاده از تشک ضد زخم بستر است. با جارچی همراه باشید.
تشک ضد زخم بستر نوعی تشک پزشکی است که برای کاهش فشار وارد شده به بدن طراحی شده است. این تشک ها با توزیع یکنواخت وزن بدن و کاهش فشار روی نقاط حساس مانند لگن، کمر، شانه ها، آرنج و پاشنه پا، از کاهش جریان خون در این نواحی جلوگیری می کنند. برخلاف تشک های معمولی که فشار را تنها در چند نقطه متمرکز می کنند، تشک های ضد زخم بستر به گونه ای طراحی شده اند که فشار را در سطح وسیع تری پخش کنند و در بسیاری از مدل ها حتی به صورت مداوم نقاط تحت فشار را تغییر دهند.
امروزه انواع مختلفی از تشک های ضد زخم بستر در بازار وجود دارد؛ از مدل های ساده فومی گرفته تا تشک های مواج و سلولی که با استفاده از پمپ هوا به طور مداوم فشار نقاط مختلف بدن را تغییر می دهند. هر یک از این مدل ها برای گروه خاصی از بیماران طراحی شده اند و انتخاب گزینه مناسب به عواملی مانند مدت زمان بستری، وزن بیمار، شدت محدودیت حرکتی و وجود یا عدم وجود زخم بستر بستگی دارد.
بسیاری از افراد تصور می کنند تشک ضد زخم بستر تنها برای بیماران بستری در بیمارستان کاربرد دارد، در حالی که این تشک ها در منزل نیز استفاده گسترده ای دارند. سالمندان، بیماران سکته مغزی، افراد دارای ضایعات نخاعی، بیماران مبتلا به ام اس، افراد در کما یا کسانی که پس از عمل جراحی برای مدت طولانی توانایی حرکت ندارند، از مهم ترین افرادی هستند که می توانند از مزایای این تشک ها بهره مند شوند.
در این مقاله از بخش مجله تشک به طور کامل بررسی می کنیم که تشک ضد زخم بستر چیست، چگونه عمل می کند، چه انواعی دارد، برای چه افرادی مناسب است، چه مزایا و محدودیت هایی دارد و هنگام خرید آن باید به چه نکاتی توجه کرد تا بتوانید مناسب ترین گزینه را با توجه به شرایط بیمار انتخاب کنید.
تشک ضد زخم بستر چیست؟
تشک ضد زخم بستر یک تشک درمانی یا پزشکی است که برای کاهش فشار مداوم روی قسمت های مختلف بدن طراحی شده است. مهم ترین وظیفه این تشک، جلوگیری از ایجاد فشار طولانی مدت روی پوست و بافت های زیرین است؛ زیرا همین فشار مداوم عامل اصلی ایجاد زخم بستر محسوب می شود.
در تشک های معمولی، وزن بدن بیشتر روی بخش هایی مانند لگن، شانه ها، کمر و پاشنه پا متمرکز می شود. اگر بیمار ساعت ها یا حتی روزها در یک وضعیت ثابت باقی بماند، جریان خون این نواحی کاهش پیدا می کند و به مرور زمان پوست دچار آسیب می شود. تشک ضد زخم بستر با توزیع مناسب فشار یا تغییر مداوم نقاط تماس بدن، از بروز این مشکل جلوگیری می کند.
در بسیاری از مدل های پیشرفته، پمپ هوا به صورت خودکار بخشی از سلول های تشک را باد و بخشی دیگر را خالی می کند. این فرآیند باعث می شود فشار وارد شده به بدن به طور مداوم تغییر کند و هیچ نقطه ای برای مدت طولانی تحت فشار باقی نماند.
تشک ضد زخم بستر چگونه کار می کند؟
اساس عملکرد این تشک ها بر کاهش فشار موضعی و بهبود گردش خون است. زمانی که بیمار روی تشک قرار می گیرد، وزن بدن به جای تمرکز روی چند نقطه، در سطح بزرگ تری توزیع می شود.
در مدل های فومی، این کار از طریق استفاده از فوم های مخصوص با قابلیت تطبیق با فرم بدن انجام می شود. این فوم ها باعث می شوند فشار به صورت یکنواخت تری در سطح تشک پخش شود.
در مدل های بادی، عملکرد پیشرفته تری وجود دارد. پمپ هوا به طور مداوم سلول های مختلف تشک را در فواصل زمانی مشخص پر و خالی می کند. در نتیجه نقاطی که تحت فشار هستند، پس از مدت کوتاهی آزاد می شوند و جریان خون دوباره در آنها برقرار می شود. این فرآیند به طور شبانه روزی ادامه پیدا می کند و احتمال ایجاد زخم بستر را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
چه افرادی به تشک ضد زخم بستر نیاز دارند؟
همه افراد به این نوع تشک نیاز ندارند، اما برای برخی بیماران استفاده از آن می تواند نقش مهمی در حفظ سلامت پوست و جلوگیری از عوارض جدی داشته باشد.
افرادی که به دلیل بیماری یا آسیب دیدگی برای مدت طولانی قادر به حرکت نیستند، مهم ترین گروه استفاده کننده از این تشک ها هستند. همچنین سالمندانی که بیشتر ساعات شبانه روز را روی تخت سپری می کنند، بیماران مبتلا به ضایعات نخاعی، افراد دچار فلج اندام ها، بیماران سکته مغزی، مبتلایان به بیماری های عصبی پیشرفته مانند ام اس یا پارکینسون و بیمارانی که دوران نقاهت طولانی پس از جراحی را می گذرانند، معمولا به استفاده از تشک ضد زخم بستر نیاز دارند.
البته تصمیم نهایی درباره انتخاب نوع تشک بهتر است با نظر پزشک یا متخصص مراقبت از بیمار انجام شود، زیرا شرایط هر بیمار با دیگری متفاوت است.
مزایای استفاده از تشک ضد زخم بستر
استفاده از تشک ضد زخم بستر تنها به پیشگیری از زخم محدود نمی شود و مزایای متعدد دیگری نیز دارد.
مهم ترین مزیت این تشک ها، کاهش احتمال ایجاد زخم بستر و جلوگیری از پیشرفت زخم های اولیه است. علاوه بر این، با توزیع مناسب فشار، درد و ناراحتی بیمار کاهش پیدا می کند و فرد احساس راحتی بیشتری هنگام استراحت خواهد داشت.
بهبود گردش خون، کاهش فشار روی مفاصل، کاهش نیاز به تغییر مداوم وضعیت بیمار توسط مراقبان، افزایش کیفیت خواب، کمک به روند بهبود بیماران بستری و کاهش هزینه های ناشی از درمان زخم بستر، از دیگر مزایای مهم این تشک ها محسوب می شوند.
همچنین در بسیاری از بیماران، استفاده از تشک مناسب باعث کاهش خستگی مراقبان نیز می شود؛ زیرا نیاز به جابه جایی مکرر بیمار کمتر خواهد شد، هرچند همچنان تغییر وضعیت بدن طبق توصیه پزشک ضروری است.
انواع تشک ضد زخم بستر
تشک های ضد زخم بستر در مدل های مختلفی تولید می شوند و هر کدام برای شرایط خاصی مناسب هستند. انتخاب نوع مناسب به عواملی مانند میزان تحرک بیمار، مدت زمان بستری، وزن بیمار، شدت زخم بستر و نظر پزشک بستگی دارد. شناخت تفاوت این مدل ها به شما کمک می کند متناسب با نیاز بیمار بهترین انتخاب را داشته باشید.
- تشک ضد زخم بستر تخم مرغی
تشک تخم مرغی یکی از ساده ترین و اقتصادی ترین مدل های موجود در بازار است. این تشک معمولا از فوم یا PVC ساخته می شود و سطح آن دارای برجستگی هایی شبیه شانه تخم مرغ است. این طراحی باعث می شود فشار بدن تا حدودی در سطح تشک توزیع شود و گردش هوا نیز بهتر انجام گیرد.
چنانچه قصد خرید تشک را دارید همراه جارچی باشید.
معتبرترین تولیدکنندگان و فروشندگان تشک از سرتاسر کشور در جارچی گردهم آمده اند تا هاران مدل تشک باکیفیت را در بزرگترین نمایشگاه آنلاین تشک کشور به نمایش بگذارند.
این مدل بیشتر برای پیشگیری از زخم بستر یا بیمارانی مناسب است که هنوز توانایی جابه جایی نسبی دارند و مدت زمان بستری آنها طولانی نیست. برای بیمارانی که کاملا بی حرکت هستند یا زخم بستر پیشرفته دارند، این نوع تشک معمولا انتخاب کافی و مناسبی نیست.
- تشک ضد زخم بستر مواج
تشک مواج یکی از پرکاربردترین انواع تشک ضد زخم بستر است. این مدل از تعدادی سلول یا لوله هوایی تشکیل شده که توسط یک پمپ برقی به صورت متناوب باد و خالی می شوند. این تغییر مداوم فشار باعث می شود هیچ نقطه ای از بدن برای مدت طولانی تحت فشار باقی نماند و جریان خون در بافت ها حفظ شود.
تشک مواج برای بیمارانی که ساعت های زیادی روی تخت هستند یا توانایی حرکت بسیار محدودی دارند، گزینه بسیار مناسبی است و در بسیاری از مراکز درمانی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
- تشک ضد زخم بستر سلولی
تشک سلولی عملکردی مشابه تشک مواج دارد، اما از سلول های هوایی مجزا تشکیل شده است. این مدل معمولا برای بیمارانی که در مراحل اولیه زخم بستر قرار دارند یا نیاز به مراقبت طولانی مدت دارند، توصیه می شود. طراحی سلولی باعث توزیع بهتر فشار و افزایش راحتی بیمار می شود.
- تشک ضد زخم بستر لوله ای
مدل های لوله ای یا تیوبی از استوانه های هوایی جداگانه تشکیل شده اند و معمولا برای بیمارانی که زخم بستر شدید دارند یا مدت طولانی کاملا بستری هستند، استفاده می شوند. در بسیاری از این مدل ها می توان هر لوله را به صورت جداگانه تعویض کرد که این موضوع هزینه نگهداری را نیز کاهش می دهد.
هنگام خرید تشک ضد زخم بستر به چه نکاتی توجه کنیم؟
خرید تشک ضد زخم بستر نباید تنها بر اساس قیمت انجام شود. مهم ترین نکته، شرایط جسمانی بیمار و مدت زمان استفاده از تشک است.
اگر بیمار تنها برای مدت کوتاهی استراحت مطلق دارد، ممکن است یک مدل ساده پاسخگوی نیاز او باشد. اما برای بیمارانی که ماه ها یا حتی سال ها روی تخت هستند، بهتر است از مدل های مواج یا لوله ای باکیفیت استفاده شود.
ظرفیت تحمل وزن تشک نیز اهمیت زیادی دارد. هر تشک برای محدوده وزنی مشخصی طراحی شده است و استفاده از آن خارج از این محدوده می تواند عملکرد تشک را کاهش دهد یا باعث آسیب دیدن آن شود.
صدای پمپ، مصرف برق، کیفیت روکش، قابلیت شستشو، مقاومت در برابر نفوذ رطوبت، کیفیت اتصالات، امکان تعویض قطعات، دسترسی به خدمات پس از فروش و وجود گارانتی معتبر نیز از دیگر نکاتی هستند که هنگام خرید باید بررسی شوند.
همچنین بهتر است تشکی انتخاب شود که روکش آن قابلیت ضدعفونی شدن داشته باشد، زیرا رعایت بهداشت در بیماران بستری اهمیت بسیار زیادی دارد.
آیا تشک ضد زخم بستر به تنهایی از ایجاد زخم جلوگیری می کند؟
پاسخ این سوال خیر است. اگرچه تشک ضد زخم بستر یکی از موثرترین ابزارهای پیشگیری محسوب می شود، اما به تنهایی نمی تواند از ایجاد زخم جلوگیری کند.
تغییر وضعیت بدن بیمار در فواصل زمانی منظم، رعایت بهداشت پوست، خشک نگه داشتن بدن، تغذیه مناسب، مصرف کافی مایعات، بررسی روزانه پوست و مراقبت های پرستاری همچنان ضروری هستند. در واقع، تشک ضد زخم بستر بخشی از فرآیند مراقبت از بیمار است و باید در کنار سایر اقدامات درمانی و مراقبتی استفاده شود.
نحوه نگهداری از تشک ضد زخم بستر
برای افزایش طول عمر تشک و حفظ عملکرد آن، باید به نگهداری صحیح توجه شود. سطح تشک باید به طور منظم با مواد مناسب تمیز و ضدعفونی شود و از قرار دادن اجسام نوک تیز روی آن خودداری گردد.
در مدل های بادی، عملکرد پمپ باید به صورت دوره ای بررسی شود تا از باد شدن صحیح سلول ها اطمینان حاصل شود. همچنین مسیر عبور شلنگ های هوا نباید خم یا مسدود شود، زیرا این موضوع می تواند عملکرد تشک را مختل کند.
در صورت مشاهده پارگی، نشتی هوا یا کاهش عملکرد پمپ، بهتر است در اسرع وقت نسبت به تعمیر یا تعویض قطعات اقدام شود تا بیمار همچنان از حمایت مناسب برخوردار باشد.
جمع بندی
تشک ضد زخم بستر یکی از مهم ترین تجهیزات مراقبتی برای بیمارانی است که به دلیل بیماری، سالمندی یا آسیب های حرکتی، مدت طولانی روی تخت استراحت می کنند. این تشک ها با کاهش فشار وارد شده به نقاط حساس بدن و بهبود گردش خون، احتمال ایجاد زخم بستر را به میزان قابل توجهی کاهش می دهند و علاوه بر افزایش راحتی بیمار، روند مراقبت و درمان را نیز آسان تر می کنند.
انتخاب مدل مناسب باید بر اساس شرایط جسمانی بیمار، مدت زمان بستری، وزن، میزان تحرک و نظر پزشک انجام شود. همچنین باید توجه داشت که استفاده از تشک ضد زخم بستر جایگزین مراقبت های پزشکی، تغییر وضعیت بیمار و رعایت بهداشت پوست نیست، بلکه در کنار این اقدامات، بهترین نتیجه را خواهد داشت.
سوالات متداول درباره خرید تشک ضد زخم بستر
- تشک ضد زخم بستر چیست؟
تشک ضد زخم بستر نوعی تشک پزشکی است که با توزیع یکنواخت فشار و کاهش فشار روی نقاط حساس بدن، از ایجاد یا تشدید زخم بستر جلوگیری می کند. - چه افرادی باید از تشک ضد زخم بستر استفاده کنند؟
سالمندان، بیماران سکته مغزی، افراد دارای آسیب نخاعی، بیماران بستری طولانی مدت، افراد فلج و کسانی که توانایی حرکت محدودی دارند، از مهم ترین کاربران این تشک ها هستند. - تشک مواج بهتر است یا تشک تخم مرغی؟
برای بیماران با محدودیت حرکتی شدید، تشک مواج عملکرد بسیار بهتری دارد. تشک تخم مرغی بیشتر برای پیشگیری یا افرادی با ریسک کمتر مناسب است. - آیا تشک ضد زخم بستر زخم را درمان می کند؟
خیر. این تشک بیشتر برای پیشگیری و کاهش فشار طراحی شده است و درمان زخم بستر باید تحت نظر پزشک انجام شود. - آیا استفاده از تشک ضد زخم بستر نیاز به جابه جایی بیمار را از بین می برد؟
خیر. حتی با استفاده از این تشک نیز تغییر وضعیت بیمار طبق توصیه پزشک یا پرستار ضروری است. - آیا تشک ضد زخم بستر برای استفاده در منزل مناسب است؟
بله. بسیاری از این تشک ها به گونه ای طراحی شده اند که علاوه بر بیمارستان، در منزل نیز قابل استفاده باشند. - عمر مفید تشک ضد زخم بستر چقدر است؟
بسته به کیفیت ساخت، نحوه استفاده و نگهداری، این تشک ها می توانند چندین سال عملکرد مناسبی داشته باشند. - مهم ترین نکته هنگام خرید تشک ضد زخم بستر چیست؟
انتخاب مدل متناسب با وضعیت بیمار، ظرفیت تحمل وزن، کیفیت ساخت، عملکرد پمپ، خدمات پس از فروش و نظر پزشک، مهم ترین عوامل در خرید این محصول هستند.
